Ετήσιες καλλιεργητικές φροντίδες Ακτινιδιάς

Σάββας Παστόπουλος, Γεωπόνος MSc — Παστόπουλος Γεωπονική Ε.Ε.

Η ακτινιδιά είναι είδος υποτροπικό, με μεγάλες εδαφικές απαιτήσεις. Απαιτεί υποστήριξη με κολώνες και σύρματα, ενώ διαμορφώνεται σε δύο συστήματα, την ημικρεβατίνα και την κρεβατίνα. Η καλλιέργειά της είναι πολυέξοδη και απαιτεί μεγάλη τεχνική κατάρτιση σε ό,τι αφορά τη διαμόρφωση, το θερινό κλάδεμα και τη λίπανση.

Περιεχόμενα

Έδαφος, νερό και θρέψη
Πού και πώς καρποφορεί
Η επικονίαση — ο καθοριστικός παράγοντας
Πίνακας 1 — Εργασίες και ψεκασμοί ανά μήνα
Το βακτηριακό έλκος (PSA)
Το παράθυρο του ασβεστίου
Δείκτες συγκομιδής
Πηγές

1. Έδαφος, νερό και θρέψη

Η ακτινιδιά απαιτεί εδάφη γόνιμα, ελαφρώς όξινα ή ουδέτερα, με μεγάλη περιεκτικότητα σε άμμο και παρουσία ανθρακικού ασβεστίου κάτω από 6%.

Είναι είδος υδρόφιλο και οι ανάγκες σε νερό είναι τεράστιες. Την περίοδο του καλοκαιριού απαιτεί τακτικές αρδεύσεις, οι οποίες σε περιόδους καύσωνα εφαρμόζονται κάθε 48 ώρες. Λόγω του επιφανειακού της ριζικού συστήματος είναι απαραίτητες οι τακτικές λιπάνσεις, γιατί οι εκπλύσεις στοιχείων όπως το άζωτο είναι μεγάλες.

Η άλλη όψη του υδρόφιλου χαρακτήρα Το ότι η ακτινιδιά διψάει δεν σημαίνει ότι αντέχει το στάσιμο νερό — ισχύει ακριβώς το αντίθετο. Το ριζικό της σύστημα έχει την υψηλότερη πυκνότητα ριζών από κάθε άλλο οπωροφόρο και τη μικρότερη αποθήκη αέρα: ο ενδοκυτταρικός χώρος των ριζών, που λειτουργεί ως «πνεύμονας», καλύπτει μόλις το 2% του όγκου τους, όταν σε υποκείμενα ροδακινιάς και εσπεριδοειδών φτάνει το 7–11%. Σε κορεσμένο έδαφος όλο το διαθέσιμο οξυγόνο εξαντλείται μέσα σε 5 ώρες. Το θέμα το έχουμε αναπτύξει στο άρθρο για το σύνδρομο κατάρρευσης της ακτινιδιάς.

Η βασική λίπανση αναλύεται στο εξειδικευμένο άρθρο για τη λίπανση της ακτινιδιάς.

2. Πού και πώς καρποφορεί

Η ακτινιδιά παράγει τους καρπούς της επάνω στους βλαστούς του τρέχοντος έτους, οι οποίοι εκπτύσσονται από ετήσιες κληματίδες — δηλαδή από τη βλάστηση της περασμένης χρονιάς. Η κατανόηση αυτού του διπλού βήματος είναι το κλειδί για το κλάδεμα.

Δύο διαφορετικές μετρήσεις γονάτων που συχνά μπερδεύονται

Επάνω στον βλαστό της χρονιάς: τα άνθη εμφανίζονται στα πρώτα γόνατα, χονδρικά από το 2ο έως το 7ο. Γι' αυτό και το κορυφολόγημα αφήνει πάντα φύλλα πάνω από τον τελευταίο καρπό.

Επάνω στην ετήσια κληματίδα: οι οφθαλμοί που δίνουν καρποφόρους βλαστούς βρίσκονται κυρίως από το 6ο γόνατο και πάνω. Οι οφθαλμοί στη βάση της κληματίδας, κοντά στον βραχίονα, είναι συνήθως βλαστοφόροι και δεν δίνουν άνθη. Αυτός είναι ο λόγος που δεν κλαδεύουμε τις κληματίδες πολύ κοντά: αν αφήσουμε μόνο τέσσερα ή πέντε γόνατα, κρατάμε ακριβώς τους οφθαλμούς που δεν πρόκειται να ανθίσουν.

Οι ταξιανθίες φέρουν είτε ένα άνθος, είτε τρία άνθη — ένα κεντρικό και δύο μικρότερα δεξιά και αριστερά, τα οποία αφαιρούνται στο αραίωμα.

Εικόνα 1. Καρποφόρος βλαστός ακτινιδιάς. Διακρίνεται η θέση των καρπών στα πρώτα γόνατα του βλαστού της χρονιάς.

3. Η επικονίαση — ο καθοριστικός παράγοντας

Η σωστή επικονίαση είναι η σημαντικότερη παράμετρος για ποιοτική και ποσοτική παραγωγή. Η ποσότητα των σπόρων ανά καρπό καθορίζει και το τελικό μέγεθος.

Οι αριθμοί πίσω από τη σχέση σπόρων και μεγέθους

Η σχέση αυτή είναι από τις πιο καλά τεκμηριωμένες στη δενδροκομία. Η συσχέτιση ανάμεσα στον αριθμό των σπόρων και στο μέγεθος του καρπού είναι r = 0,816 — δηλαδή πολύ ισχυρή.

Καρποί με πάνω από 1.000 σπόρους φτάνουν πολύ καλό μέγεθος.
Πλήρως επικονιασμένοι καρποί Hayward έχουν συχνά πάνω από 1.200 σπόρους.
Για να επιτευχθεί αυτό, κάθε άνθος πρέπει να δεχθεί περίπου 30 επισκέψεις μέλισσας.
Το στίγμα ενός θηλυκού άνθους πρέπει να δεχθεί 2.000 έως 3.000 βιώσιμους κόκκους γύρης για να δώσει καρπό εμπορεύσιμης ποιότητας.

Πρακτικά: ένα μικρό ακτινίδιο δεν είναι πάντα θέμα λίπανσης ή άρδευσης. Πολύ συχνά είναι θέμα επικονίασης, και η διάγνωση γίνεται εύκολα — κόψτε μερικούς καρπούς και μετρήστε τους σπόρους.

Τεχνητή επικονίαση

Όπου η φυσική επικονίαση δεν επαρκεί, εφαρμόζεται τεχνητή. Οι δόσεις που χρησιμοποιούνται διεθνώς για τη Hayward: περίπου 1,5 γραμμάριο γύρης ανά 1.000 άνθη κατά τη νεοζηλανδική πρακτική, που αντιστοιχεί σε τάξη μεγέθους 1,6 κιλού γύρης ανά εκτάριο· στη Χιλή χρησιμοποιούνται μικρότερες δόσεις, της τάξης των 400 γραμμαρίων ανά εκτάριο. Οι διαφορές οφείλονται στη μέθοδο εφαρμογής και στη συγκέντρωση του διαλύματος.

4. Πίνακας 1. Εργασίες και ψεκασμοί για ένα υγιές αγρόκτημα

Ιανουάριος – Φεβρουάριος

Ψεκασμοί με χαλκούχα σκευάσματα για την προστασία από το βακτηριακό έλκος της ακτινιδιάς και από μυκητολογικές ασθένειες όπως η αλτερνάρια και το στεμφύλιο. Το βακτηριακό έλκος είναι πολύ σημαντική ασθένεια, η οποία μπορεί να καταστρέψει ολοσχερώς ένα κτήμα.
Ψεκασμοί με πολυσουλφίδιο του ασβεστίου (θειασβέστιο) σε αγροκτήματα όπου έχει εντοπιστεί βαμβακάδα. Είναι αρκετά αποδοτικοί, αλλά πρέπει να απέχουν τουλάχιστον 25 ημέρες από τα λάδια.
Τέλος Φεβρουαρίου γίνεται η βασική λίπανση. Σε αγροκτήματα με μειωμένη βλάστηση καρποφόρων βλαστών μπορεί να γίνει εφαρμογή σκευασμάτων υποβοήθησης της βλάστησης.

Μάρτιος

Πριν το φούσκωμα των οφθαλμών είναι απαραίτητο να γίνει ο τελευταίος ψεκασμός με χαλκό.
Μόλις χνουδιάσει ο οφθαλμός γίνεται ο ψεκασμός για την καταπολέμηση της βαμβακάδας με θερινό πολτό.
Σε αγροκτήματα με υψηλό pH πρέπει να γίνει μία εφαρμογή με φωσφορικό μονοαμμώνιο, 5–10 κιλά ανά στρέμμα, γιατί η διαλυτότητα του φωσφόρου είναι πολύ μικρή.

Απρίλιος

Περί τα μέσα του μήνα αρχίζει η βλάστηση. Αν επικρατούν χαμηλές θερμοκρασίες, πρέπει να γίνεται εφαρμογή αμινοξέων διαφυλλικά ή από το έδαφος με υδρολίπανση.
Συνήθως αυτήν την περίοδο ξεκινούν και οι αρδεύσεις, οι οποίες πρέπει να είναι τακτικές μέχρι και τη συγκομιδή.
Σε περιοχές με ιστορικό βακτηριακού έλκους γίνεται η πρώτη προληπτική εφαρμογή με χαλκό, η οποία καλύπτει και τη φυτόφθορα. Σε περιόδους βροχών οι εφαρμογές επαναλαμβάνονται σύμφωνα με τις οδηγίες του γεωπόνου και με προσοχή στα ετήσια όρια χαλκού.

Μάιος

Πριν την άνθιση γίνεται το πρώτο κορυφολόγημα. Από τον τελευταίο καρπό αφήνουμε 2 φύλλα και κόβουμε τον υπόλοιπο βλαστό, σε όσους βλαστούς φύονται από το σύρμα και κάτω.
10–15 Μαΐου ξεκινάει η άνθιση. Στο στάδιο του μπουμπουκιού γίνεται το αραίωμα, όπου αφαιρούνται οι πλαϊνοί καρποί και οι «πεταλούδες».
Πριν ανοίξει το πρώτο λουλούδι γίνεται εφαρμογή αμινοξέων για υποβοήθηση της άνθισης.

Μέσα στην ανθοφορία ΔΕΝ ψεκάζουμε

Ο κανόνας αυτός δεν είναι εμπειρικός. Στηρίζεται σε τρεις ξεχωριστούς, τεκμηριωμένους μηχανισμούς, οι οποίοι μάλιστα δρουν αθροιστικά.

Δεδομένου ότι το τελικό μέγεθος του καρπού καθορίζεται από τον αριθμό των σπόρων, και ο αριθμός των σπόρων από την επιτυχία της επικονίασης, ένας ψεκασμός μέσα στην ανθοφορία μπορεί να κοστίσει περισσότερο από ολόκληρη την ασθένεια που προσπαθεί να αντιμετωπίσει.

Μηχανισμός 1 — Το νερό καταστρέφει τη γύρη επάνω στο στίγμα

Η γύρη της ακτινιδιάς είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη στην υγρασία του στίγματος. Πειραματικά έχει δειχθεί ότι επικονίαση αμέσως μετά από ψεκασμό με νερό δίνει χαμηλή βιωσιμότητα γύρης, ακριβώς λόγω της υψηλής υγρασίας του υπέρου. Οι σταγόνες βροχής ή δρόσου στο στίγμα μειώνουν την αποτελεσματικότητα της επικονίασης, και γι' αυτό η διεθνής σύσταση για την τεχνητή επικονίαση είναι να αναμένεται η εξάτμιση των σταγόνων πριν γίνει η εφαρμογή της γύρης.

Το εύρημα επιβεβαιώνεται και στην πράξη: η τεχνητή επικονίαση σε ηλιόλουστη ημέρα δίνει σταθερά ανώτερη ποιότητα καρπού και καλύτερο σχηματισμό σπόρων από την επικονίαση σε βροχερή ημέρα. Ό,τι ισχύει για τη βροχή, ισχύει και για το ψεκαστικό υγρό.

Μηχανισμός 2 — Ο χαλκός αδρανοποιεί πλήρως τη γύρη

Εδώ βρίσκεται το πιο σοβαρό σημείο για την ακτινιδιά, και είναι παράδοξο: το βασικό εργαλείο μας κατά του βακτηριακού έλκους είναι ταυτόχρονα το χειρότερο για τη γύρη.

Σε εργαστηριακές δοκιμές, τα χαλκούχα σκευάσματα ανέστειλαν πλήρως τη βλάστηση της γύρης. Δεν πρόκειται για μερική μείωση αλλά για ολική αδρανοποίηση. Για σύγκριση, στα υπόλοιπα μυκητοκτόνα η εικόνα είναι πολύ ηπιότερη και ποικίλλει: το captan μείωσε τη βλάστηση της γύρης σε 12–31% δύο ώρες μετά τον ψεκασμό, με αποκατάσταση μέσα σε 24 έως 48 ώρες, ενώ αρκετές άλλες δραστικές ουσίες δεν έδειξαν σημαντική επίδραση.

Και μια λεπτομέρεια που συνδέει τους δύο πρώτους μηχανισμούς: η ανασταλτική δράση των υπολειμμάτων στο στίγμα είναι εντονότερη όσο αυτά παραμένουν υγρά. Δηλαδή ένας ψεκασμός που αργεί να στεγνώσει βλάπτει περισσότερο από τον ίδιο ψεκασμό σε συνθήκες γρήγορου στεγνώματος.

Μηχανισμός 3 — Η διατάραξη της μέλισσας

Ο ψεκασμός μέσα στην ανθοφορία μειώνει την επισκεψιμότητα των ανθέων από τις μέλισσες και υπονομεύει τη δυνατότητά τους να επικονιάσουν. Δεδομένου ότι στην ακτινιδιά κάθε άνθος χρειάζεται περίπου 30 επισκέψεις μέλισσας για να δεχθεί επαρκή γύρη, ακόμη και μερική μείωση της δραστηριότητας μεταφράζεται άμεσα σε λιγότερους σπόρους και μικρότερο καρπό.

Τι κάνουμε στην πράξη Η διεθνής σύσταση είναι σαφής: οι ψεκασμοί τοποθετούνται πριν την έναρξη ή μετά το τέλος της ανθοφορίας. Όπου αυτό δεν είναι εφικτό, η εφαρμογή γίνεται αρκετές ημέρες πριν μπουν οι κυψέλες στο κτήμα. Ειδικά για τα χαλκούχα, η αποχή κατά την ανθοφορία πρέπει να είναι απόλυτη.

Μάιος — μετά την πτώση των πετάλων

Εφαρμογή ασβεστίου από το έδαφος, όπου αυτό βρίσκεται σε έλλειψη. Το χρονικό παράθυρο αναλύεται στο επόμενο κεφάλαιο.
Αυτή την περίοδο δεν εφαρμόζουμε μεγάλες ποσότητες καλίου, γιατί δρα ανταγωνιστικά ως προς το ασβέστιο.
Στο στάδιο του μικρού κερασιού μπορεί να γίνει διαφυλλική εφαρμογή προϊόντων που περιέχουν κυτοκινίνη φυσικής προέλευσης, για ενίσχυση των κυτταροδιαιρέσεων μέσα στον καρπό. Μπορεί να συνδυαστεί με σκεύασμα Bacillus amyloliquefaciens για πρόληψη προσβολών από βοτρύτη και βακτήρια.

Ιούνιος

Μετά τις 21 ημέρες από την πτώση των πετάλων μπορεί να γίνει η εφαρμογή της φυτορρυθμιστικής ουσίας forchlorfenuron (CPPU), με ψεκασμό απευθείας στους καρπούς.
Η λίπανση με σύνθετο κρυσταλλικό λίπασμα είναι απαραίτητη σε αυτό το στάδιο.
Δέκα ημέρες μετά την εφαρμογή της ορμόνης μπορεί να γίνει ξεχωριστή εφαρμογή διαφυλλικού σκευάσματος ασβεστίου.

Δύο πράγματα που πρέπει να ξέρετε για το forchlorfenuron

Δεν μετακινείται. Η ορμόνη δεν ταξιδεύει από τα φύλλα στους καρπούς. Όποιος καρπός δεν ψεκαστεί, δεν θα ευεργετηθεί. Η κάλυψη πρέπει να είναι σχολαστική και στοχευμένη στον ίδιο τον καρπό.

Είναι εγκεκριμένη αλλά αυστηρά ρυθμισμένη. Η δραστική ουσία είναι εγκεκριμένη στην Ευρωπαϊκή Ένωση και η έγκρισή της ανανεώθηκε με τον Εκτελεστικό Κανονισμό (ΕΕ) 2018/679, με χαρακτηρισμό ρυθμιστή ανάπτυξης για την ακτινιδιά. Ισχύει όμως ανώτατο όριο υπολειμμάτων 0,05 mg/kg, τιμή χαμηλή, που δεν αφήνει περιθώρια σε λάθος δόση ή σε επανάληψη της εφαρμογής. Τηρήστε αυστηρά την ετικέτα.

Η άρδευση τον Ιούνιο είναι ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ Σε όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού. Ελλιπής άρδευση ευνοεί τη μικροκαρπία — και στην ακτινιδιά η μικροκαρπία είναι απευθείας απώλεια εισοδήματος, γιατί η τιμή κλιμακώνεται έντονα με το μέγεθος. Η χρήση εδαφοβελτιωτικών συγκράτησης νερού μπορεί να μειώσει τις ανάγκες σε άρδευση, χωρίς όμως να υποκαθιστά τον σωστό προγραμματισμό της.

Ιούλιος – Αύγουστος

Τους μήνες αυτούς εμφανίζονται συχνότερα πολύ υψηλές θερμοκρασίες. Η διαφυλλική εφαρμογή αμινοξέων πριν τους καύσωνες βελτιώνει σημαντικά την αντοχή σε αυτούς.
Μέχρι τις 10 Ιουλίου πρέπει να γίνει η τελευταία εφαρμογή λιπάσματος από το έδαφος πριν τη συγκομιδή.
Τα διαφυλλικά σκευάσματα ασβεστίου μπορούν να συνεχίσουν να εφαρμόζονται.
Εφόσον κριθεί απαραίτητο, γίνεται και δεύτερο κορυφολόγημα.
Σε περίπτωση εμφάνισης της καφέ βρωμούσας πρέπει να γίνει άμεσα ψεκασμός με εγκεκριμένο εντομοκτόνο. Το θέμα αναλύεται στο άρθρο μας για την Halyomorpha halys.

Σεπτέμβριος

Η άρδευση συνεχίζεται κανονικά. Ο καρπός βρίσκεται ακόμη σε φάση διόγκωσης και συσσώρευσης ξηράς ουσίας· διακοπή του ποτίσματος αυτή την περίοδο κοστίζει άμεσα σε μέγεθος και σε τελικό Brix.
Παρακολούθηση της ωρίμανσης. Ξεκινούν οι δειγματοληπτικές μετρήσεις διαλυτών στερεών και ξηράς ουσίας, ώστε να προσδιοριστεί σωστά η ημερομηνία συγκομιδής.
Συνέχιση της παρακολούθησης για καφέ βρωμούσα, της οποίας η δεύτερη κορύφωση συμπίπτει με αυτήν την περίοδο.
Έλεγχος του φυλλώματος για βοτρύτη και βακτηριακές προσβολές, ιδίως μετά από βροχές.

Οκτώβριος – Νοέμβριος – Δεκέμβριος

Είκοσι ημέρες πριν τη συγκομιδή πρέπει να γίνει εφαρμογή κατά του βοτρύτη, ώστε να μην εμφανιστούν προσβολές εντός των ψυκτικών θαλάμων. Είναι από τις πιο κρίσιμες επεμβάσεις της χρονιάς, γιατί η ζημιά εκδηλώνεται αφού το προϊόν έχει φύγει από το χωράφι.
Η συγκομιδή γίνεται περί τα τέλη Οκτωβρίου, πάντα με χρήση γαντιών, ώστε να αποφεύγονται οι μικροτραυματισμοί του φλοιού που αποτελούν πύλη εισόδου για τον βοτρύτη.
Μετά τη συγκομιδή γίνεται εφαρμογή με χαλκό, για μέγιστη προστασία από βακτηριώσεις — οι πληγές της συγκομιδής και της φυλλόπτωσης είναι η βασική πύλη εισόδου.
Η μετασυλλεκτική λίπανση είναι προαιρετική και πρέπει να γίνει πριν τον πρώτο παγετό.

Η κατεργασία με ρίπερ — και πότε έχει νόημα Σε εδάφη όπου παρατηρείται έλλειψη οξυγόνου στις ρίζες, πρέπει μετά την πτώση των φύλλων να εφαρμοστεί κατεργασία του εδάφους με ρίπερ, 1,2 μέτρα μακριά από τους κορμούς και σε βάθος τουλάχιστον 80 εκατοστών, πάντα σε συνεννόηση με τον γεωπόνο. Η απόσταση από τον κορμό δεν είναι αυθαίρετη: πιο κοντά, το ρίπερ κόβει το ενεργό ριζικό σύστημα και προκαλεί μεγαλύτερη ζημιά από αυτήν που διορθώνει. Η εργασία πρέπει να γίνεται σε κατάλληλη υγρασία εδάφους — σε υγρό έδαφος το ρίπερ λειάνει και συμπιέζει αντί να σπάει.

5. Το βακτηριακό έλκος (PSA)

Το βακτηριακό έλκος της ακτινιδιάς οφείλεται στο Pseudomonas syringae pv. actinidiae, γνωστό διεθνώς ως PSA. Καταγράφηκε στην Ευρώπη ήδη από το 1992, αλλά οι καταστροφικές εξάρσεις ξεκίνησαν από την Ιταλία το 2008 και το μετέτρεψαν σε παγκόσμια απειλή.

Τα συμπτώματα

Κηλίδες στα φύλλα, συχνά γωνιώδεις, με κίτρινη άλω.
Καστανά έως μαύρα έλκη στους βραχίονες και στον κορμό, με κοκκινωπές εκκρίσεις — το πιο χαρακτηριστικό σημάδι.
Νέκρωση των ανθέων.
Ξήρανση βλαστών και βραχιόνων, που οδηγεί σε σοβαρές απώλειες παραγωγής και μειωμένη διάρκεια ζωής του πρέμνου.

Τι δουλεύει και τι απειλείται

Σε ελεγχόμενες δοκιμές, η πιο τεκμηριωμένη επιλογή παραμένουν οι ενώσεις του χαλκού. Το υδροξείδιο του χαλκού, καθώς και μείγματα υδροξειδίου με οξυχλωριούχο χαλκό, μείωσαν τα συμπτώματα στο φύλλωμα κατά 70–80%, με χαμηλή φυτοτοξικότητα στο φύλλωμα.

Η απειλή: έχουν ήδη καταγραφεί στελέχη του PSA ανθεκτικά στον χαλκό σε αρκετές χώρες. Η αποκλειστική εξάρτηση από τον χαλκό δεν είναι βιώσιμη στρατηγική, ιδίως με τα ευρωπαϊκά όρια χρήσης να στενεύουν.

Πού πάει η έρευνα: οι πιο υποσχόμενες κατευθύνσεις είναι οι βιολογικοί παράγοντες και ο συνδυασμός τους με άλλα μέσα, καθώς και η επιλογή ανθεκτικότερου γενετικού υλικού. Σε δοκιμές, ο συνδυασμός δύο διαφορετικών προσεγγίσεων έδωσε αποτελεσματικότητα 75%, σαφώς ανώτερη από την καθεμία χωριστά. Οι διαθέσιμες λύσεις όμως μεταβάλλονται συνεχώς — ελέγχετε τι είναι εγκεκριμένο τη δεδομένη στιγμή.

Ο χαλκός στην ακτινιδιά θέλει προσοχή Παρότι ο χαλκός είναι το βασικό εργαλείο, στην ακτινιδιά δεν πρέπει να γίνεται βάψιμο του κορμού με χαλκούχα μείγματα, γιατί έχει παρατηρηθεί τοξικότητα με σκάσιμο του φλοιού — δηλαδή δημιουργείται ακριβώς η πληγή που θέλαμε να αποφύγουμε. Ισχύει επίσης το ευρωπαϊκό όριο των 28 κιλών μεταλλικού χαλκού ανά εκτάριο ανά επταετία, δηλαδή μέσο όρο 4 κιλών ετησίως.

6. Το παράθυρο του ασβεστίου

Γιατί υπάρχει μόνο μία ευκαιρία, και είναι πολύ σύντομη

Το ασβέστιο μετακινείται προς τον καρπό αποκλειστικά μέσω του ξυλώματος — δεν μεταφέρεται στο φλοίωμα και δεν ανακατανέμεται ποτέ. Η μεταφορά επομένως εξαρτάται απόλυτα από το αν λειτουργούν οι ξυλώδεις συνδέσεις του καρπού.

Οι μετρήσεις της λειτουργικότητας αυτών των συνδέσεων στην ακτινιδιά είναι σαφείς: παραμένει υψηλή μέχρι περίπου την 10η ημέρα από την άνθιση, και υφίσταται δραστική μείωση γύρω στην 20ή ημέρα. Ακολουθούν νέες πτώσεις γύρω στην 55η και την 90ή ημέρα, και σχεδόν πλήρης, μόνιμη αδρανοποίηση περί την 120ή ημέρα μέχρι τη συγκομιδή.

Επιβεβαιώνεται λοιπόν ο πρακτικός κανόνας: το ασβέστιο μετακινείται από το έδαφος στους καρπούς ουσιαστικά μόνο τις πρώτες 15 έως 20 ημέρες από την άνθιση. Μετά, η συγκέντρωση ασβεστίου στον καρπό μειώνεται — όχι επειδή χάνεται ασβέστιο, αλλά επειδή η εισροή σταματάει ενώ ο καρπός συνεχίζει να μεγαλώνει σε όγκο.

7. Δείκτες συγκομιδής

Η ημερομηνία συγκομιδής δεν είναι θέμα ημερολογίου αλλά μέτρησης. Το ευρωπαϊκό πρότυπο εμπορίας για το ακτινίδιο ορίζει δύο εναλλακτικά κριτήρια ωριμότητας.

Δείκτης	Ελάχιστη τιμή
Διαλυτά στερεά συστατικά κατά τη συσκευασία	6,2 °Brix
Μέση περιεκτικότητα σε ξηρά ουσία	15%
Διαλυτά στερεά κατά την είσοδο στο δίκτυο διανομής	9,5 °Brix

Η ξηρά ουσία είναι ο καλύτερος δείκτης Το Brix τη στιγμή της συγκομιδής δείχνει μόνο τα ήδη διαθέσιμα σάκχαρα. Η ξηρά ουσία όμως περιλαμβάνει και το άμυλο, το οποίο θα μετατραπεί σε σάκχαρα κατά την ωρίμανση. Γι' αυτό προβλέπει πολύ καλύτερα τη γεύση που θα έχει ο καρπός όταν φτάσει στον καταναλωτή, και έχει επικρατήσει διεθνώς ως ο αξιόπιστος δείκτης ποιότητας. Ένα ακτινίδιο που συγκομίστηκε στο ελάχιστο Brix αλλά με χαμηλή ξηρά ουσία θα φτάσει στο ράφι άνοστο.

Σε κάποια αγροκτήματα μπορεί να προκύψουν ιδιαίτερες ανάγκες φυτοπροστασίας, όπως η αντιμετώπιση της φυτόφθορας, της σηψιρριζίας, ή ακόμη και της ζήνας.

8. Πηγές

Marketing standard for kiwifruit — ευρωπαϊκό πρότυπο εμπορίας. Πηγή για τα 6,2 °Brix, τη μέση ξηρά ουσία 15% και τα 9,5 °Brix στο δίκτυο διανομής.
Harvest and Postharvest Practices — New Zealand Kiwifruit Growers Incorporated, Kiwifruit Grower Book, κεφάλαιο 6. Για τους δείκτες ωριμότητας και τη σημασία της ξηράς ουσίας.
Factors affecting the fruit size of «Hayward» kiwifruit. Acta Horticulturae 444, International Society for Horticultural Science. Πηγή για τη συσχέτιση σπόρων και μεγέθους (r = 0,816) και το όριο των 1.000 σπόρων.
Pollination requirements of kiwifruit (Actinidia chinensis Planch.) differ between cultivars «Hayward» and «Zesy002». New Zealand Journal of Crop and Horticultural Science.
Effects of pollination of some stigmas in kiwifruit flowers on seed formation. The Horticulture Journal. Πηγή για την επίδραση της υγρασίας του στίγματος στη βιωσιμότητα της γύρης και για τους 2.000–3.000 κόκκους γύρης ανά άνθος.
Pollen application methods affecting fruit quality and seed formation in artificial pollination of yellow-fleshed kiwifruit. Horticulturae 8(2):150. Για τη διαφορά ηλιόλουστης και βροχερής ημέρας στην επικονίαση.
Fungicide and pollen interactions — Pacific Northwest Plant Disease Management Handbook. Πηγή για την πλήρη αναστολή της βλάστησης της γύρης από τα χαλκούχα και για τη σύσταση εφαρμογής εκτός ανθοφορίας.
Effects of fungicide sprays during apple bloom on pollen viability and honey bee foraging. Πηγή για τη μείωση της βλάστησης της γύρης σε 12–31% από το captan και για την αποκατάσταση σε 24–48 ώρες.
Pollen tube growth in styles of apple and almond flowers after spraying with pesticides. Journal of Horticultural Science and Biotechnology 78(6). Για την εντονότερη ανασταλτική δράση των υγρών υπολειμμάτων στο στίγμα.
Developmental changes in xylem functionality in kiwifruit fruit: implications for fruit calcium accumulation. Acta Horticulturae 610, ISHS. Πηγή για το παράθυρο των 15–20 ημερών στην πρόσληψη ασβεστίου.
Foliar calcium fertilizers impact on several fruit quality characteristics and leaf and fruit nutritional status of the «Hayward» kiwifruit cultivar. Agronomy 11(2):235.
Efficacy of different chemical and biological products in the control of Pseudomonas syringae pv. actinidiae on kiwifruit. Australasian Plant Pathology. Πηγή για την αποτελεσματικότητα 70–80% των χαλκούχων.
Integrated management of bacterial canker in kiwifruit — Plant Disease. Πηγή για τη συνδυαστική αποτελεσματικότητα 75%.
Functional profiling of kiwifruit phyllosphere bacteria: copper resistance and biocontrol potential. Microorganisms. Για την ανθεκτικότητα του PSA στον χαλκό.
Peer review of the pesticide risk assessment of the active substance forchlorfenuron — EFSA. Και Εκτελεστικός Κανονισμός (ΕΕ) 2018/679 για την ανανέωση της έγκρισης.
Το σύνδρομο κατάρρευσης της ακτινιδιάς — για τα χαρακτηριστικά του ριζικού συστήματος και τη διαχείριση του νερού.

Αποποίηση ευθύνης Το παραπάνω πρόγραμμα είναι ενδεικτικό και μπορεί να διαφοροποιείται ανάλογα με τις εκάστοτε ανάγκες κάθε αγροκτήματος. Το κείμενο έχει ενημερωτικό και εκπαιδευτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί συνταγή εφαρμογής φυτοπροστατευτικών προϊόντων ή λιπασμάτων. Οι δραστικές ουσίες αναφέρονται ενδεικτικά· οι εγκρίσεις, οι δόσεις και οι χρόνοι αναμονής μεταβάλλονται και πρέπει να ελέγχονται κάθε φορά στην τρέχουσα βάση εγκεκριμένων φυτοπροστατευτικών προϊόντων του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, για τη συγκεκριμένη καλλιέργεια και τον συγκεκριμένο εχθρό. Κάθε επέμβαση γίνεται κατόπιν συνεννοήσεως με γεωπόνο. Ο συγγραφέας και η Παστόπουλος Γεωπονική Ε.Ε. δεν φέρουν ευθύνη για τυχόν ζημιές που θα προκύψουν από κακή χρήση του εγχειριδίου αυτού.