Υπολογιστής Λιπάσματος και Οργανικής Ουσίας
Σάββας Παστόπουλος, Γεωπόνος — Παστόπουλος Γεωπονική Ε.Ε.
Τρεις υπολογισμοί που γίνονται καθημερινά με το μάτι, και γι' αυτό βγαίνουν λάθος. Πόσα κιλά λιπάσματος χρειάζομαι για τις μονάδες που θέλω, πόσες μονάδες τελικά έριξα μέσα στη χρονιά, και πόση οργανική ουσία χρειάζεται πραγματικά για να ανέβει το ποσοστό του εδάφους. Ο τελευταίος δίνει συνήθως μια απάντηση που εκπλήσσει.
Υπολογιστής λιπάσματος
Βάλτε τον τύπο του λιπάσματος που έχετε και τις μονάδες που θέλετε ανά στρέμμα.
Τι έριξα φέτος — συνολικές μονάδες της χρονιάς
Γράψτε κάθε λίπασμα που ρίξατε μέσα στη χρονιά και τα κιλά. Θα βγουν οι μονάδες που έχει πάρει το χωράφι.
βάλτε 1 αν γράφετε ήδη κιλά ανά στρέμμα
Υπολογιστής οργανικής ουσίας
Πόσο ανεβάζει την οργανική ουσία η κοπριά που ρίχνετε γύρω από κάθε δέντρο. Δηλώστε τη ζώνη που καλύπτετε και τα κιλά ανά δέντρο.
επί του υλικού όπως παραδίδεται
τι ποσοστό μένει μόνιμα
η επιφάνεια γύρω από τον κορμό όπου απλώνετε και ενσωματώνετε
τόνοι ανά κυβικό
για να βγει και το σύνολο ανά στρέμμα
Αποποίηση ευθύνης. Οι υπολογισμοί είναι ενδεικτικοί και βασίζονται σε μέσες τιμές της βιβλιογραφίας. Δεν υποκαθιστούν εδαφολογική ανάλυση, ανάλυση της κοπριάς ή τη γνώμη γεωπόνου επί τόπου. Ο συντάκτης δεν φέρει ευθύνη για ζημιές από εφαρμογή που στηρίχθηκε αποκλειστικά στα αποτελέσματα αυτού του εργαλείου.
Πώς δουλεύουν οι υπολογισμοί
Το λίπασμα
Μία μονάδα είναι ένα κιλό καθαρού θρεπτικού στοιχείου ανά στρέμμα. Ο υπολογισμός είναι διαίρεση:
Το κρίσιμο σημείο: ένα σύνθετο λίπασμα σπάνια πετυχαίνει και τους τρεις στόχους ταυτόχρονα. Θα πιάσει τον έναν και θα αστοχήσει στους άλλους. Γι' αυτό ο υπολογιστής σας δείχνει τι λείπει και τι περισσεύει, και προτείνει απλά λιπάσματα για συμπλήρωση. Το θέμα αναπτύσσεται στο άρθρο για τη σωστή περίοδο λίπανσης των δέντρων [3].
Ο απολογισμός της χρονιάς
Το δεύτερο εργαλείο κάνει την ίδια πράξη ανάποδα. Γράφετε τι ρίξατε και πόσα κιλά, και βγάζει πόσες μονάδες πήρε τελικά το χωράφι. Αν δουλεύετε με συνολικά κιλά για όλο το κτήμα, δηλώστε τα στρέμματα και ο υπολογισμός ανάγεται στο στρέμμα.
Είναι ο έλεγχος που σχεδόν κανείς δεν κάνει. Τρεις τέσσερις εφαρμογές μέσα στη σεζόν, η καθεμία λογική μόνη της, αθροίζονται συχνά σε διπλάσιο άζωτο από τον στόχο. Το άθροισμα φαίνεται μόνο όταν το γράψετε.
- Το νιτρικό ασβέστιο. Μπαίνει για το ασβέστιο και ξεχνιέται ότι κουβαλά 15,5% άζωτο. Σε επιτραπέζια ροδάκινα αυτό το κρυφό άζωτο μαλακώνει τον καρπό.
- Η υδρολίπανση. Οι μικρές δόσεις κάθε πότισμα φαίνονται αμελητέες, αλλά σε είκοσι εφαρμογές γίνονται το μεγαλύτερο μέρος της χρονιάς.
Η κοπριά
Εδώ ο υπολογισμός έχει τρία βήματα.
- Πόσο ζυγίζει το έδαφός σας. Ένα στρέμμα είναι 1.000 τετραγωνικά. Σε βάθος 20 εκατοστών και με φαινόμενη πυκνότητα 1,4 τόνους ανά κυβικό, το χώμα ζυγίζει 280 τόνους.
- Πόση οργανική ουσία χρειάζεται. Για να ανέβει κατά 1%, χρειάζονται 2.800 κιλά οργανικής ουσίας.
- Πόση κοπριά αντιστοιχεί. Και εδώ μπαίνει ο παράγοντας που αγνοείται: δεν μένει όλη η οργανική ουσία στο έδαφος. Το μεγαλύτερο μέρος ανοργανοποιείται μέσα στην πρώτη χρονιά. Μόνιμα μένει το ποσοστό που δίνει ο συντελεστής χουμοποίησης — περίπου 0,5 για χωνεμένη κοπριά και έως 0,75 για ώριμο κομπόστ [1].
Με κοπριά βοοειδών 22% οργανικής ουσίας και συντελεστή 0,5, για να ανέβει η οργανική ουσία κατά μία μονάδα χρειάζονται περίπου 25 τόνοι ανά στρέμμα.
Γι' αυτό ο υπολογιστής δουλεύει ανά δέντρο και όχι ανά στρέμμα. Οι 25 τόνοι στο στρέμμα είναι νούμερο που δεν εφαρμόζεται. Αν όμως ρίξετε 20 κιλά σε ζώνη 1,5 × 1,5 μέτρα γύρω από τον κορμό, στα 630 κιλά εδάφους εκείνης της ζώνης η οργανική ουσία ανεβαίνει κατά 0,35 μονάδες — από 1,50% σε 1,85%. Αυτό είναι μετρήσιμο και εφικτό, και εκεί ακριβώς βρίσκονται οι απορροφητικές ρίζες.
Δεν γίνεται με μία εφαρμογή. Με μια ρεαλιστική δόση 3 τόνων τον χρόνο, θέλει οκτώ με εννέα χρόνια. Όποιος σας λέει ότι θα ανεβάσετε την οργανική ουσία σε μια σεζόν, ή δεν έχει κάνει τον υπολογισμό ή σας πουλάει κάτι.
Οι τιμές που χρησιμοποιεί ο υπολογιστής
| Υλικό | Οργανική ουσία % όπως παραδίδεται | Συντελεστής χουμοποίησης |
|---|---|---|
| Κοπριά βοοειδών, καλά χωνεμένη | 20–25 | 0,50 |
| Κοπριά προβάτου ή αίγας | 28–35 | 0,50 |
| Κοπριά ορνίθων | 30–40 | 0,50 |
| Κοπριά χοίρου | 18–22 | 0,50 |
| Ώριμο κομπόστ | 25–35 | 0,75 |
| Biosol 8-1-1, μυκηλιακή βιομάζα [5] | 85 | ~0,30 εκτίμηση |
| Agrohumic, λεοναρδίτης 100% [6] | 68–78 | ~0,95 εκτίμηση |
Οι δύο τελευταίες γραμμές μπήκαν επειδή ζητήθηκαν, αλλά ο υπολογιστής θα σας δώσει έναν αριθμό που δεν εφαρμόζεται. Και τα δύο προϊόντα κυκλοφορούν σε σακιά 25 κιλών και εφαρμόζονται σε δόσεις 20 έως 100 κιλών ανά στρέμμα. Για να ανεβάσετε την οργανική ουσία κατά μία μονάδα θα χρειάζονταν τόνοι — κόστος δεκάδων χιλιάδων ευρώ ανά στρέμμα.
Δεν είναι μειονέκτημα του προϊόντος, είναι παρανόηση του σκοπού του. Το Biosol δίνει αργά αποδεσμευόμενο οργανικό άζωτο και τονώνει τη μυκόρριζα. Ο λεοναρδίτης του Agrohumic είναι ήδη χουμοποιημένος — γι' αυτό και ο συντελεστής του είναι σχεδόν 1 — και δουλεύει με τα χουμικά και φουλβικά οξέα: αποδέσμευση δεσμευμένων θρεπτικών, ρύθμιση pH, διάλυση αλάτων. Καμία σχέση με τη μαζική οικοδόμηση οργανικής ουσίας, που είναι δουλειά της κοπριάς, του κομπόστ και των υπολειμμάτων της καλλιέργειας.
Οι συντελεστές χουμοποίησης για τα δύο σκευάσματα είναι δικές μας εκτιμήσεις, όχι δηλωμένες τιμές του παρασκευαστή: χαμηλός για το Biosol επειδή πρόκειται για φρέσκια βιομάζα με πολύ στενή σχέση C/N που ανοργανοποιείται γρήγορα, πολύ υψηλός για τον λεοναρδίτη επειδή το υλικό είναι γεωλογικά σταθεροποιημένο. Οι περιεκτικότητες σε οργανική ουσία είναι οι δηλωμένες.
Οι τιμές είναι ενδεικτικές και προέρχονται από τη διεθνή βιβλιογραφία [2]. Η οργανική ουσία μιας κοπριάς αλλάζει δραματικά με την υγρασία, τον χρόνο χώνευσης και το αν περιέχει στρωμνή. Αν έχετε ανάλυση της κοπριάς σας, βάλτε τη δική σας τιμή — ο υπολογιστής το επιτρέπει.
- Την ετήσια απώλεια. Το έδαφος χάνει κάθε χρόνο ένα μέρος της οργανικής του ουσίας με την ανοργανοποίηση. Ο πραγματικός χρόνος είναι μεγαλύτερος από αυτόν που δείχνει ο υπολογιστής.
- Τα θρεπτικά της κοπριάς. Είκοσι πέντε τόνοι κοπριάς κουβαλούν πολύ άζωτο, φώσφορο και κάλιο. Αφαιρέστε τα από τη λίπανση, αλλιώς θα υπερλιπάνετε.
- Τα άλατα και τα βαρέα μέταλλα. Οι μεγάλες δόσεις, ιδίως ορνιθοκοπριάς, ανεβάζουν την αλατότητα.
- Τη συμβολή της καλλιέργειας. Ρίζες, φυλλόπτωση, χλωρή λίπανση και υπολείμματα κλαδέματος συνεισφέρουν οργανική ουσία χωρίς κόστος μεταφοράς.
Πηγές
- [1] Organic matter and humus — έννοια της ωφέλιμης οργανικής ουσίας και συντελεστές χουμοποίησης. Πηγή για τον ορισμό του συντελεστή χουμοποίησης ως λόγου ωφέλιμης προς φρέσκια οργανική ουσία, και για τις τιμές 0,50 για κοπριά στάβλου και 0,75 για ώριμο κομπόστ.
- [2] University of Nebraska Extension — Composting Manure and Other Organic Materials και AHDB — Using farmyard manure. Πηγές για τα τυπικά ποσοστά οργανικής ουσίας και υγρασίας ανά είδος κοπριάς και για τις μεταβολές τους κατά τη χώνευση.
- [3] Η σωστή περίοδος λίπανσης των δέντρων, plantprotect.gr. Ο τρόπος υπολογισμού των μονάδων, οι στόχοι ανά καλλιέργεια και το κρυφό άζωτο των νιτρικών λιπασμάτων.
- [4] Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων — Βάση εγκεκριμένων φυτοπροστατευτικών προϊόντων.
- [5] Biosol 8-1-1 + 85% οργανική ουσία — τεχνικό δελτίο εμπορικής διάθεσης. Πηγή για τη σύσταση 8-1-1, την περιεκτικότητα 85% σε οργανική ουσία, την προέλευση από ξηραμένη μυκηλιακή βιομάζα και την αργή αποδέσμευση των θρεπτικών.
- [6] Agrohumic — τεχνικό δελτίο εμπορικής διάθεσης. Πηγή για τη σύσταση λεοναρδίτης 100%, την οργανική ουσία 68–78%, τη σχέση C/N 7,8 και το pH 6,5–7.
Αν στην ίδια εφαρμογή συνδυάζετε και φυτοπροστατευτικό, ελέγχετε την έγκρισή του για την καλλιέργεια [4].
Ο υπολογιστής είναι εργαλείο προσανατολισμού. Το τελικό πρόγραμμα λίπανσης καθορίζεται μετά από εδαφολογική και φυλλοδιαγνωστική ανάλυση και επιτόπια εκτίμηση από γεωπόνο.
Σχετικά άρθρα
Ανταγωνισμοί και συνέργειες θρεπτικών — με εργαλείο ανά στοιχείο
Το διάγραμμα του Mulder δεν στέκει με τη μορφή που κυκλοφορεί. Οι ανταγωνισμοί όμως είναι πραγματικοί και εξηγημένοι μέχρι το γονίδιο. Εργαλείο: επιλογή στοιχείου και εμφάνιση των σχέσεών του, χωριστά στο έδαφος και μέσα στο φυτό…
Ζεόλιθος στη γεωργία: τι τεκμηριώνεται και τι όχι
Ο ζεόλιθος πωλείται με δοσολογίες 10 έως 60 φορές μικρότερες από εκείνες των πειραμάτων στα οποία στηρίζεται. Τι πραγματικά τεκμηριώνεται: συγκράτηση αμμωνίου και όχι νιτρικών, +36% σε διαφυλλική εφαρμογή, ο ανταγωνισμός του καλίου, και το θέμα ασφάλειας που δεν συζητιέται…
Ο λεοναρδίτης στη γεωργία: ιδιότητες, δόσεις και τι λέει η νομοθεσία
Κοκκοποιημένος λεοναρδίτης. Το υλικό είναι οξειδωμένος λιγνίτης — ορυκτό, όχι κομπόστ — και αυτή η καταγωγή καθορίζει τόσο τα οφέλη όσο και τους περιορισμούς του. Σάββας Παστόπουλος,…