Η ποικιλία λωτού Maxim: δικαιώματα, ωρίμανση και σημαντικές πληροφορίες

Σάββας Παστόπουλος, Γεωπόνος MSc, Παστόπουλος Γεωπονική Ε.Ε., Νέος Μυλότοπος Πέλλας

Η Maxim® είναι ποικιλία λωτού με κατοχυρωμένο δικαίωμα επί φυτικής ποικιλίας, που διατίθεται με άδεια και προβάλλεται για δύο χαρακτηριστικά: πρώιμη ωρίμανση και καρπό που δεν χρειάζεται αποστύφωση. Και τα δύο επιβεβαιώνονται στην περιοχή των Γιαννιτσών, όπου ο καρπός δεν είναι στυφός ακόμη και όταν είναι άγουρος, και η ποικιλία λύνει ακριβώς το πρόβλημα που κάνει τη Rojo Brillante δύσκολη για τον μικρό παραγωγό, δηλαδή την εξάρτηση από θάλαμο διοξειδίου του άνθρακα. Το κείμενο που ακολουθεί ξεχωρίζει τι είναι τεκμηριωμένο, τι είναι εμπορική πληροφορία και τι παρατηρήθηκε στο χωράφι.

1. Ποιος έχει τα δικαιώματα

Η ποικιλία διατίθεται ως Maxim® και φέρει κοινοτικό δικαίωμα επί φυτικής ποικιλίας. Ο διαθέτης αναφέρει καταχώρηση στο Κοινοτικό Γραφείο Φυτικών Ποικιλιών (CPVO) με ημερομηνία 15 Οκτωβρίου 2015 και αριθμό φακέλου 20152399, και δηλώνει ως χώρα προέλευσης την Ισπανία [1]. Ο κάτοχος της ποικιλίας είναι ο ισπανικός όμιλος Genesis Exotic, και η διάθεση γίνεται με περιορισμένο αριθμό φυτών ανά χώρα [6].

Στην Ιταλία τα δικαιώματα διάθεσης τα κατέχει αποκλειστικά η Comercial Gallo, με έδρα τη Massafra της επαρχίας Τάραντα, η οποία από το 2019 ανακοίνωσε πρόγραμμα φύτευσης 500 εκταρίων σε ολόκληρη την ιταλική χερσόνησο, ξεκινώντας από την Απουλία και επεκτείνοντας σε Εμίλια, Βένετο, Βασιλικάτα και Σικελία [2] [3].

Πηγές: 1 2 3 6

2. Το δέντρο και ο καρπός

Όλα τα παραπάνω είναι δηλώσεις του διαθέτη [1]. Οι αποδόσεις αφορούν δέντρα σε πλήρη παραγωγή στις ιταλικές συνθήκες και δεν μεταφέρονται ως πρόβλεψη σε νέα ελληνική φυτεία. Τα 4.500 κιλά ανά στρέμμα προκύπτουν από τα 45.000 κιλά ανά εκτάριο της πηγής, με 600 δέντρα ανά εκτάριο, δηλαδή 60 δέντρα ανά στρέμμα.

Το ότι ο καρπός είναι άσπερμος χωρίς επικονιαστή είναι πρακτικά σημαντικό και ταιριάζει με τη συμπεριφορά της Rojo Brillante, όπου η παρουσία γύρης είναι ελάττωμα και όχι πλεονέκτημα, γιατί τα σπέρματα δημιουργούν καστανές περιοχές στη σάρκα. Η λογική του σχεδιασμού της φυτείας αναλύεται στο άρθρο για την ποικιλία Rojo Brillante.

Πηγές: 1 6

3. Πότε ωριμάζει

Το πρώιμο της ωρίμανσης είναι το κύριο εμπορικό επιχείρημα της ποικιλίας. Ο διαθέτης δίνει παράθυρο συγκομιδής από 25 Αυγούστου έως 15 Οκτωβρίου [1], ο ιταλικός κλαδικός τύπος την περιγράφει ως πρωιμότατη, με συγκομιδή στα τέλη Αυγούστου και στις αρχές Σεπτεμβρίου [4], και οι πρώτες ιταλικές παρουσιάσεις ανέφεραν συγκομιδή μέσα στο πρώτο δεκαπενθήμερο του Σεπτεμβρίου [2] [6]. Οι πρώτες ιταλικές φυτείες έγιναν το 2016 και έδωσαν την πρώτη τους παραγωγή το 2018 [6].

Πιο κοντά στη δική μας πραγματικότητα βρίσκεται η ισπανική ημερομηνία, αφού εκεί βρίσκεται και η προέλευση της ποικιλίας: στη Βαλένθια η συγκομιδή της Maxim ξεκινά στα μέσα Σεπτεμβρίου [7]. Η διαφορά από την ένδειξη των Γιαννιτσών είναι τότε μόλις δέκα ημέρες.

Οι ιταλικές ημερομηνίες δεν μεταφέρονται στην Ελλάδα. Κάθε νέα φυτεία χρειάζεται δύο ως τρεις χρονιές καταγραφής για να προσδιοριστεί το δικό της παράθυρο συγκομιδής, και η διαφορά ανάμεσα σε βόρεια και νότια Ελλάδα αναμένεται αισθητή.

Πηγές: 1 2 4 6 7

4. Η ποικιλία δεν είναι στυφή

Ο καρπός της Maxim δεν είναι στυφός. Δεν είναι στυφός ακόμη και όταν είναι άγουρος, δεν χρειάζεται θάλαμο αποστύφωσης και δεν χρειάζεται καμία μεταχείριση πριν φύγει από το χωράφι προς το εμπόριο. Αυτό επιβεβαιώνεται και στα δείγματα της περιοχής των Γιαννιτσών.

Το ίδιο αναφέρει ο διαθέτης [1], το ίδιο επαναλαμβάνει ο ιταλικός τύπος, που περιγράφει καρπό εδώδιμο με σφιχτή σάρκα χωρίς μεταχείριση [3], και το ίδιο διαπιστώνει ισπανική εταιρεία διακίνησης της Βαλένθια με την έναρξη της συγκομιδής του Σεπτεμβρίου 2023, ότι ο καρπός βγαίνει γλυκός από το χωράφι, χωρίς στυφότητα προς αφαίρεση [7].

Εδώ βρίσκεται η ουσιαστική διαφορά από τη Rojo Brillante, που είναι στυφή ποικιλία [5] και εξαρτάται απόλυτα από τον θάλαμο διοξειδίου του άνθρακα, δηλαδή από τη βασική επένδυση που κάνει την καλλιέργειά της δύσκολη για τον μικρό παραγωγό. Για σύγκριση, η πλήρης διαδικασία της αποστύφωσης περιγράφεται στο άρθρο Η διαδικασία αποστυφοποίησης του λωτού Rojo Brillante.

Πηγές: 1 3 5 7

5. Οι μικρορωγμές σε κυκλικό μοτίβο

Στους καρπούς παρατηρήθηκαν επιφανειακές μικρορωγμές διατεταγμένες σε κυκλικό μοτίβο, που με την ωρίμανση σκουραίνουν και γίνονται εμφανείς. Η εικόνα είναι όμοια με εκείνη που εμφανίζει ο καραλιόκ στην ίδια περιοχή.

Η γενική καλλιέργεια του λωτού στις ελληνικές συνθήκες, από το έδαφος και τα υποκείμενα ως τη θρέψη και το ψυγείο, καλύπτεται στο άρθρο Λωτός: η καλλιέργεια από το έδαφος ως το ψυγείο.

6. Πηγές

Οι αριθμοί μέσα στο κείμενο παραπέμπουν στον παρακάτω κατάλογο.

• [1] Comercial Gallo. MAXIM, καρτέλα ποικιλίας. Εμπορικό έντυπο του διαθέτη. Πηγή για την κατοχύρωση στο CPVO με ημερομηνία 15 Οκτωβρίου 2015 και αριθμό φακέλου 20152399, για την ισπανική προέλευση, για το παράθυρο συγκομιδής 25 Αυγούστου έως 15 Οκτωβρίου, για το βάρος 250 ως 350 g και τη διάμετρο 70 ως 90 mm, για τον λεπτό φλοιό και τη σφιχτή σάρκα, για το ότι ο καρπός είναι άσπερμος και δεν χρειάζεται επικονιαστή, για την παραγωγή 60 ως 70 κιλών ανά δέντρο και για τη δήλωση ότι δεν απαιτείται αποστύφωση.
• [2] Kaki Maxim®: new plants scheduled to go live next year in Emilia and Veneto. FreshPlaza, 26 Νοεμβρίου 2019. Κλαδικός τύπος. Πηγή για την αποκλειστική διάθεση στην Ιταλία από την Comercial Gallo της Massafra Τάραντα, για το πρόγραμμα των 500 εκταρίων, για τη συγκομιδή στις πρώτες ημέρες του Σεπτεμβρίου και για το μέσο βάρος 250 ως 300 g, με δηλώσεις του γενικού διευθυντή Aldo Gallo.
• [3] Kaki Maxim, Open Day: il successo della pugliese Comercial Gallo. Agenfood. Κλαδικός τύπος. Πηγή για την επέκταση των φυτεύσεων σε Απουλία, Βασιλικάτα, Εμίλια Ρομάνια και Σικελία, για τις φυτεύσεις των ετών 2018 ως 2020 και για τη δήλωση ότι ο καρπός καταναλώνεται με σφιχτή σάρκα χωρίς μεταχειρίσεις αποστύφωσης.
• [4] Kaki, tra varietà e tecnica di coltivazione. Plantgest, Image Line Network, 16 Οκτωβρίου 2020. Κλαδικό τεχνικό άρθρο. Πηγή για τον χαρακτηρισμό της Maxim ως πρωιμότατης, με συγκομιδή στα τέλη Αυγούστου και στις αρχές Σεπτεμβρίου, και για τη σφιχτή και γλυκιά σάρκα.
• [5] Besada, C. και Salvador, A. (2015). Tecnología poscosecha del caqui. Κεφάλαιο 12, Instituto Valenciano de Investigaciones Agrarias (IVIA). Πηγή για την κατάταξη των ποικιλιών στις ομάδες στυφότητας PCNA, PCA, PVA και PVNA και για την ένταξη της Rojo Brillante στην ομάδα PVA, δηλαδή στυφή όταν ο καρπός είναι άσπερμος.
• [6] Maxim®, early persimmon: first production of 2016 plants. FreshPlaza, 2018. Κλαδικός τύπος. Πηγή για το ότι η ποικιλία ανήκει στον ισπανικό όμιλο Genesis Exotic και διατίθεται με περιορισμένο αριθμό φυτών ανά χώρα, για τη συγκομιδή στο πρώτο δεκαπενθήμερο του Σεπτεμβρίου, για τη διάμετρο 70 ως 80 mm και το βάρος 250 ως 300 g, για το σφαιρικό σχήμα, τη σφιχτή σάρκα και την καλή διατηρησιμότητα, για τα 45.000 κιλά ανά εκτάριο με πυκνότητα 600 δέντρων και συγκομιδή σε χέρια κάθε 15 ημέρες, και για τις πρώτες ιταλικές φυτείες του 2016 με πρώτη παραγωγή το 2018.
• [7] Spanish persimmons much better than last season. FreshPlaza, 13 Σεπτεμβρίου 2023. Κλαδικός τύπος, με δηλώσεις εταιρείας διακίνησης της Βαλένθια. Πηγή για την έναρξη της συγκομιδής της Maxim στην Ισπανία στα μέσα Σεπτεμβρίου και για τη διαπίστωση ότι ο καρπός βγαίνει γλυκός από το χωράφι, χωρίς στυφότητα προς αφαίρεση.