Ασβέστιο και μετασυλλεκτική φυσιολογία στην κερασιά

Ώριμα κεράσια πάνω στο δέντρο — Εικόνα 1. Το ασβέστιο που θα κρίνει αν αυτοί οι καρποί θα φτάσουν σφιχτοί στον καταναλωτή έχει ήδη μπει — ή δεν έχει μπει — **πριν από την ωρίμανση**. Στο στάδιο της φωτογραφίας η οδός που το μεταφέρει έχει σχεδόν κλείσει.

Σάββας Παστόπουλος, Γεωπόνος MSc — Παστόπουλος Γεωπονική Ε.Ε., Νέος Μυλότοπος Πέλλας

Το ασβέστιο στην κερασιά είναι το στοιχείο με τη μεγαλύτερη απόσταση ανάμεσα σε αυτό που υπόσχεται η αγορά και σε αυτό που δείχνουν τα πειράματα. Υπάρχει όμως ένας φυσιολογικός μηχανισμός που εξηγεί γιατί οι μισές έρευνες δείχνουν αποτέλεσμα και οι άλλες μισές τίποτα — και μόλις γίνει κατανοητός, γίνεται σαφές ποιοι ψεκασμοί έχουν νόημα και ποιοι είναι πεταμένα χρήματα.

Ο μηχανισμός που εξηγεί τα πάντα

Το ασβέστιο μετακινείται μέσα στο φυτό αποκλειστικά από το ξύλωμα. Δεν μεταφέρεται από το φλοίωμα [2].

Μέχρι το τρίτο στάδιο ανάπτυξης του καρπού, η συνεισφορά του ξυλώματος στη ροή προς το κεράσι ξεπερνά το 80% της συνολικής εισροής. Από το τρίτο στάδιο και μετά όμως, το ποσοστό αυτό μειώνεται προοδευτικά και στην ωρίμανση φτάνει σχεδόν στο μηδέν, καθώς πέφτει η αγωγιμότητα του ξυλώματος [2].

Πρακτικά: ο ψεκασμός ασβεστίου κοντά στη συγκομιδή δεν έχει δρόμο να ακολουθήσει. Όποιο ασβέστιο πρόκειται να μπει στον καρπό, πρέπει να μπει νωρίς.

600 ppmτο ελάχιστο ασβέστιο στον καρπό για ποιοτικά κεράσια [1]

62%του ψεκασμένου ασβεστίου ξεπλένεται από βροχή μόλις 5 mm [1]

r² = 0,88η συσχέτιση ασβεστίου σάρκας και σκληρότητας [2]

80%μείωση σχισμένων καρπών με ασβέστιο σε καταιονητήρες κατά τη βροχή [1]

Περιεχόμενα

Γιατί το ασβέστιο δυσκολεύεται να φτάσει στον καρπό
Πόσο ασβέστιο χρειάζεται ο καρπός
Οι διαφυλλικοί ψεκασμοί — τι δείχνουν τα πειράματα
Το σχίσιμο των καρπών
Μετασυλλεκτικά — εκεί που τα νούμερα είναι καθαρότερα
Το άζωτο, ο ανταγωνιστής
Η παγίδα της μέτρησης
Τι κάνει πραγματικά τη διαφορά
Τα βασικά σημεία
Πηγές

1. Γιατί το ασβέστιο δυσκολεύεται να φτάσει στον καρπό

Τρεις λόγοι, σωρευτικοί.

1.1 Ταξιδεύει μόνο με το νερό της διαπνοής

Το ασβέστιο κινείται με το ρεύμα του ξυλώματος και δεν ανακατανέμεται μέσω του φλοιώματος [2]. Ό,τι δεν μπει στον καρπό όσο τρέχει το ξύλωμα, δεν πρόκειται να μπει αργότερα από αλλού.

1.2 Τα φύλλα κερδίζουν τον ανταγωνισμό

Εδαφικό διάλυμα ≈ 0 MPa → αποπλάστης διαπνέοντος φύλλου ≈ −0,8 MPa

Η ροή ακολουθεί τη διαφορά δυναμικού [2]. Τα φύλλα έχουν πολύ μεγαλύτερη σχέση επιφάνειας προς όγκο και πολύ υψηλότερη διαπνοή από τους καρπούς, οπότε τραβούν το μεγαλύτερο μέρος του ασβεστίου πάνω τους. Ο καρπός παίρνει ό,τι περισσέψει.

1.3 Η πόρτα κλείνει ακριβώς όταν τη χρειαζόμαστε

Η ανάπτυξη του καρπού της κερασιάς ακολουθεί διπλή σιγμοειδή καμπύλη και χωρίζεται σε τρία στάδια [1]. Το τρίτο στάδιο είναι η γρήγορη διόγκωση πριν τη συγκομιδή — και ακριβώς τότε η αγωγιμότητα του ξυλώματος καταρρέει και η εισροή πέφτει στο μηδέν [2].

Η συνέπεια που ανατρέπει τη συνήθη πρακτική Οι περισσότεροι ψεκασμοί ασβεστίου γίνονται κοντά στη συγκομιδή, όταν ο παραγωγός βλέπει τον καρπό να μεγαλώνει και ανησυχεί για το σκάσιμο. Είναι ακριβώς η χειρότερη δυνατή στιγμή ως προς την είσοδο ασβεστίου στον καρπό, γιατί η οδός μεταφοράς έχει ήδη κλείσει. Ό,τι όφελος υπάρχει τότε προέρχεται από δράση πάνω στην επιδερμίδα, όχι από θρέψη.

Πηγές: 1 2

2. Πόσο ασβέστιο χρειάζεται ο καρπός

Το κατώφλι είναι σαφές: τουλάχιστον 600 ppm στον καρπό για την παραγωγή ποιοτικών κερασιών [1].

Η σχέση με τη σκληρότητα είναι από τις πιο καθαρές της βιβλιογραφίας. Σε εύρος ασβεστίου σάρκας από 400 έως 2.400 ppm και σκληρότητας από 1,5 έως 4,5 kg/cm, η συσχέτιση βρέθηκε γραμμική και ισχυρά σημαντική, με r² = 0,88 [2].

Διόρθωση σε προηγούμενη δημοσίευση

Στο άρθρο «Η φυσιολογία του ασβεστίου στην κερασιά» [1] το εύρος αυτό αναφέρεται ως «400–2800 ppm». Η πρωτότυπη πηγή, η ανασκόπηση των Winkler και Knoche από την οποία αντλείται ο πίνακας, δίνει 400 έως 2400 ppm [2].

Η διαφορά δεν αλλάζει το συμπέρασμα — η συσχέτιση παραμένει ισχυρή — αλλά το σωστό εύρος είναι 400 έως 2.400 ppm. Η διόρθωση καταγράφεται εδώ ρητά.

Η ποσοτική σημασία για τον οπωρώνα. Η ετήσια απομάκρυνση οξειδίου του ασβεστίου από έναν οπωρώνα έχει εκτιμηθεί σε κιλά ανά εκτάριο: αχλαδιά 200, μηλιά 180, ροδακινιά 150, άμπελος 60 έως 130, ελιά 35 έως 70, ακτινιδιά 55 έως 60 [9]. Πρόκειται για μεγέθη που δεν καλύπτονται με διαφυλλικούς ψεκασμούς — καλύπτονται από το έδαφος.

Πηγές: 1 2 15

3. Οι διαφυλλικοί ψεκασμοί — τι δείχνουν τα πειράματα

Εδώ βρίσκεται η ειλικρινέστερη διαπίστωση ολόκληρης της βιβλιογραφίας, και προέρχεται από την ίδια την ανασκόπηση: «σε όλες τις εξεταζόμενες παραμέτρους υπάρχουν έρευνες που έδειξαν θετική επίδραση και έρευνες που δεν έδειξαν καμία συσχέτιση» [1]. Οι προσυλλεκτικοί ψεκασμοί και οι μετασυλλεκτικές εμβαπτίσεις άλλοτε αυξάνουν το ασβέστιο του καρπού και άλλοτε είναι αναποτελεσματικές [2].

Εφαρμογή	Αποτέλεσμα	Πηγή
3 εφαρμογές 0,5% CaCl₂, τριετές πείραμα, «Merton Premier»	+26% ασβέστιο στον καρπό	Wojcik και συνεργάτες [1]
3 εφαρμογές, «Van»	+65% συγκέντρωση ασβεστίου	μέσω [1]
CaCl₂ 58,5 mM, 2ο και 3ο στάδιο, «Vogue»	Αύξηση ασβεστίου	μέσω [1]
1% Ca(OH)₂ στην καρπόδεση, δύο ποικιλίες	Αύξηση μόνο στη μία από τις δύο	Landi και συνεργάτες [1]
Ca(NO₃)₂ 0,75 g/L, 21, 35 και 42 ημέρες μετά την πλήρη άνθιση	Καμία αύξηση	Nagy και συνεργάτες [1]
1 kg/ha Ca(NO₃)₂, 12 επαναλήψεις, «Grace Star»	Καμία αύξηση	Measham και συνεργάτες [1]
Διάφορες μορφές, «Lambert», «Ron's Seedling», «Supreme», «Van»	Καμία επίδραση	Koffmann και συνεργάτες [1]
6 εφαρμογές ασβεστίου	Από 450 σε 650 ppm — δηλαδή πέρασε το κατώφλι των 600	Wang και συνεργάτες [1]

Ο παράγοντας που ακυρώνει τους μισούς ψεκασμούς Έχει τεκμηριωθεί ότι μία βροχόπτωση ύψους μόλις 5 mm ξεπλένει το 62% του εφαρμοσθέντος ασβεστίου [1]. Στην κερασιά, όπου οι ψεκασμοί ασβεστίου γίνονται ακριβώς την εποχή των ανοιξιάτικων βροχών, αυτό εξηγεί μεγάλο μέρος της ασυνέπειας των αποτελεσμάτων: δεν απέτυχε το ασβέστιο, έφυγε.

Προειδοποίηση για κάθε διαφυλλικό ψεκασμό Ο ψεκασμός πάνω σε δέντρα με καρπό μπορεί να προκαλέσει λεκέδες στους καρπούς και εγκαύματα στο φύλλωμα. Με τα ασβεστούχα ο κίνδυνος είναι αυξημένος: σε πείραμα με ασβεστούχο καζεϊνικό, φύλλα και καρποί καλύφθηκαν με λευκό φιλμ [4]. Απαιτείται προηγούμενη δοκιμή σε περιορισμένο αριθμό δέντρων, με το ίδιο σκεύασμα και την ίδια δόση, και αναμονή 5 έως 7 ημερών πριν από τη γενική εφαρμογή. Ο ψεκασμός γίνεται απόγευμα ή νωρίς το πρωί, ποτέ σε καύσωνα και ποτέ σε φύλλωμα υπό υδατική καταπόνηση.

Πηγές: 1 2 4

4. Το σχίσιμο των καρπών

Σχισμένος καρπός κερασιάς μετά από βροχή — Εικόνα 2. Σχίσιμο καρπού από βροχόπτωση πριν τη συγκομιδή. Η ζημιά είναι ολική — ο καρπός δεν πουλιέται ούτε ως δεύτερη διαλογή — και μπορεί να συμβεί μέσα σε λίγες ώρες.

4.1 Πώς μετριέται

Ο Christensen (1996) καθιέρωσε πρωτόκολλο μέτρησης, τον δείκτη σχισίματος ή Cracking Index. Οι συγκομισμένοι καρποί εμβαπτίζονται εντός μίας ώρας σε απιονισμένο νερό. Στις δύο, τέσσερις και έξι ώρες απομακρύνονται, ελέγχονται για σχισίματα, και τα άρτια επιστρέφουν στο διάλυμα [1]:

CI = (5a + 3b + c) × 100 / 250

4.2 Τι πέτυχαν τα πειράματα

Επέμβαση	Μείωση σχισίματος
2% οξικό ασβέστιο	Από 80% σε 32% σχισμένων καρπών [1]
3 εφαρμογές 0,7% Ca(OH)₂	Μείωση του δείκτη κατά 82% [1]
Ca(OH)₂ διαφυλλικά, «0900 Ziraat»	66% — το αποτελεσματικότερο της δοκιμής [4]
CaCl₂ διαφυλλικά, «0900 Ziraat»	62% [4]
Καζεϊνικο ασβέστιο	Περίπου 50%, αλλά με λευκό φιλμ σε φύλλα και καρπούς [4]
CaCl₂ με καταιωνηστήρες πάνω από την κόμη, κατά τη διάρκεια της βροχής	80% λιγότεροι σχισμένοι καρποί [1]
Μέσος όρος πειραμάτων με μέτρια αρχική ζημιά	Μόλις 13%, με εύρος 4 έως 31% [1]

Οι δύο αριθμοί που πρέπει να διαβαστούν μαζί

Τα εντυπωσιακά ποσοστά — 82%, 66%, 62% — προέρχονται από πειράματα με πολύ υψηλή αρχική ζημιά. Όπου η ζημιά ήταν μέτρια, η μέση μείωση έπεσε στο 13% [1].

Αυτό είναι το ίδιο μοτίβο που εμφανίζεται σε κάθε θρεπτικό στοιχείο: η επέμβαση αποδίδει εκεί που υπάρχει πρόβλημα, όχι εκεί που τα πράγματα πάνε ήδη καλά. Σε οπωρώνα που δεν σκάει, το ασβέστιο δεν θα φέρει 60% βελτίωση.

4.3 Ο μηχανισμός στο κυτταρικό τοίχωμα

Το ασβέστιο συγκρατεί τις πηκτίνες του κυτταρικού τοιχώματος. Σε πειράματα με EGTA, χηλικό με υψηλή συγγένεια για το ασβέστιο, η αφαίρεση του ασβεστίου από το τοίχωμα αύξησε τον δείκτη σχισίματος και την απελευθέρωση διαλυτής πηκτίνης, ενώ το CaCl₂ μείωσε και τα δύο [2]. Το τοίχωμα χωρίς ασβέστιο διογκώνεται και χάνει τη συνοχή του.

Πηγές: 1 2 4

5. Μετασυλλεκτικά — εκεί που τα νούμερα είναι καθαρότερα

Μετά τη συγκομιδή το πρόβλημα δεν είναι πια η μεταφορά μέσα στο δέντρο. Ο καρπός βυθίζεται σε διάλυμα και το ασβέστιο μπαίνει από την επιδερμίδα. Γι' αυτό εδώ τα αποτελέσματα είναι πολύ πιο συνεπή.

Τρία είναι τα προβλήματα που περιορίζουν τη μετασυλλεκτική ποιότητα [2]: απώλεια σκληρότητας, μαρασμός και μεταχρωματισμός του ποδίσκου, και σήψεις.

5.1 Ασβέστιο στο νερό της υδρόψυξης

Σε εργασία με CaCl₂ προστιθέμενο στο νερό υδρόψυξης, στους 0 °C για 5 λεπτά, σε δύο εμπορικές ποικιλίες [3]:

Μέτρηση	Αποτέλεσμα
Ασβέστιο ιστού, «Sweetheart»	Αύξηση έως 29 – 85%, λογαριθμικά με τη δόση
Ασβέστιο ιστού, «Lapins»	Αύξηση έως 39 – 188%, γραμμικά με τη δόση
Ρυθμός αναπνοής	Μειώθηκε
Αποδόμηση ασκορβικού οξέος	Μειώθηκε
Υπεροξείδωση λιπιδίων μεμβρανών	Μειώθηκε
Ολικά φαινολικά και αντιοξειδωτική ικανότητα	Αυξήθηκαν
Σκληρότητα και αντοχή στο pitting	Αυξήθηκαν
Απώλεια οξύτητας και σήψεις	Μειώθηκαν, και στις δύο ποικιλίες

Το εύρημα που ανατρέπει το «όσο περισσότερο τόσο καλύτερα»

Ο μεταχρωματισμός του ποδίσκου ανασχέθηκε με CaCl₂ σε 0,2% και 0,5%. Στις υψηλότερες δόσεις όμως, 1,0% και 2,0%, ΑΥΞΗΘΗΚΕ — πιθανώς μέσω τροποποίησης της υπεροξείδωσης των λιπιδίων της μεμβράνης [3].

Δηλαδή η καμπύλη αντιστρέφεται. Ο παραγωγός που διπλασιάζει τη δόση «για σιγουριά» παίρνει το αντίθετο αποτέλεσμα σε ακριβώς το χαρακτηριστικό που κρίνει την εμπορική εικόνα του κερασιού — τον πράσινο, εύρωστο ποδίσκο. Είναι το ισχυρότερο πρακτικό εύρημα ολόκληρου του κειμένου.

5.2 Σκληρότητα — τι θέλει ο καταναλωτής

Η σκληρότητα είναι αναμφισβήτητα το σημαντικότερο ποιοτικό χαρακτηριστικό στο σημείο πώλησης [2]. Οι καταναλωτές θέλουν σφιχτό καρπό, με σκληρότητα πάνω από 4,75 N. Το εύρος 2,52 έως 4,75 N θεωρείται αποδεκτό [2]. Κάτω από αυτό, ο καρπός απορρίπτεται.

5.3 Σήψεις

Μετά από τεχνητή μόλυνση με Botrytis cinerea, το ποσοστό των προσβεβλημένων καρπών μειώθηκε σημαντικά ύστερα από εμβάπτιση σε διάλυμα 1% διαφόρων μορφών ασβεστίου — CaCl₂, Ca(NO₃)₂, Ca(OH)₂ — και πενθήμερη επώαση [1].

5.4 Ο ποδίσκος

Είναι σύνηθες, μετά την έξοδο από τους ψυκτικούς θαλάμους, οι ποδίσκοι να έχουν μεταχρωματιστεί και να είναι αφυδατωμένοι [1]. Ο ποδίσκος είναι το πρώτο που κοιτάζει ο έμπορος και το τελευταίο που προσέχει ο παραγωγός. Η δόση ασβεστίου στην υδρόψυξη είναι ο άμεσος μοχλός, με την επιφύλαξη της αντιστροφής που περιγράφηκε παραπάνω.

Πηγές: 1 2 3

6. Το άζωτο, ο ανταγωνιστής

Η υπερβολική αζωτούχος λίπανση λειτουργεί ανταγωνιστικά ως προς την τροφοδότηση του ασβεστίου στους καρπούς [1]. Ο μηχανισμός συνδέεται με όσα περιγράφηκαν στην πρώτη ενότητα: περισσότερο άζωτο σημαίνει μεγαλύτερη βλαστική ανάπτυξη, περισσότερα και μεγαλύτερα φύλλα, εντονότερη διαπνοή — και άρα ισχυρότερο ανταγωνισμό των φύλλων προς τον καρπό για το ασβέστιο του ξυλώματος.

6.1 Η φθινοπωρινή διαφυλλική ουρία

Οι φθινοπωρινοί ψεκασμοί ουρίας, μόνοι ή σε συνδυασμό με θειικό ψευδάργυρο, έχουν δοκιμαστεί ως προς την επίδρασή τους στην εξέλιξη της άνθισης της επόμενης άνοιξης στη «Bing», παράλληλα με χειροκίνητη αποφύλλωση [7]. Η λογική είναι ότι το άζωτο που αποθηκεύεται το φθινόπωρο είναι αυτό που θα τροφοδοτήσει την άνοιξη.

Η εποχική πρόσληψη, αποθήκευση και επανακινητοποίηση του αζώτου είναι κρίσιμη για την κερασιά, όπου η νέα βλάστηση και η ανάπτυξη του καρπού συμβαίνουν ταυτόχρονα, μέσα σε σύντομη περίοδο από την άνθηση ως την ωρίμανση [5]. Δέντρα σε νάνα υποκείμενα, όπως τα Gisela 5 και 6, τείνουν να δίνουν μεγάλα φορτία αλλά μικρότερους καρπούς όταν το φορτίο δεν ισορροπεί με επαρκή φυλλική επιφάνεια [5].

Και ένα αρνητικό αποτέλεσμα, που αξίζει όσο και τα θετικά Σε δοκιμή στην Cluj-Napoca της Ρουμανίας, επί δύο έτη και σε τέσσερις ποικιλίες, με ουρία 10 λίτρα ανά εκτάριο ανά εφαρμογή, δεν βρέθηκαν διαφορές στη σκληρότητα του καρπού σε σχέση με τον αψέκαστο μάρτυρα [6]. Καλύτερα αποτελέσματα προέκυψαν με δύο εφαρμογές αντί για μία.

Το συμπέρασμα δεν είναι ότι η ουρία δεν δουλεύει. Είναι ότι δεν δουλεύει για όλα: άλλο η αναπλήρωση αποθεμάτων αζώτου και άλλο η σκληρότητα του καρπού, που κρίνεται από το ασβέστιο.

6.2 Άζωτο, κάλιο και τα ορυκτά του καρπού

Σε διετές πείραμα με «0900 Ziraat» πάνω σε «Gisela 5», δοκιμάστηκαν δόσεις αζώτου και καλίου 0, 50, 125 και 250 g ανά δέντρο [8]. Το βασικό συμπέρασμα της εργασίας είναι ότι η μη ισορροπημένη λίπανση επηρεάζει αρνητικά την περιεκτικότητα των καρπών σε θρεπτικά στοιχεία — δηλαδή περισσότερο λίπασμα δεν σημαίνει πλουσιότερο καρπό.

Πηγές: 1 11 12 14

7. Η παγίδα της μέτρησης

Το ασβέστιο μπορεί να μετρηθεί κατά 50% χαμηλότερο από το πραγματικό

Στην ανάλυση ασβεστίου με φασματοφωτομετρία, ο φώσφορος του δείγματος παρεμβαίνει και δεσμεύει το ασβέστιο. Η παρεμβολή εξουδετερώνεται με προσθήκη λανθανίου. Όταν αυτό παραλείπεται, το ασβέστιο υποεκτιμάται κατά περίπου 50%.

Σε ώριμους καρπούς «Staccato» οι μετρήσεις ήταν 0,65 ± 0,07 mg/g ξηράς ουσίας με λανθάνιο έναντι 0,32 ± 0,03 χωρίς [2].

Τι σημαίνει για τον παραγωγό: ένα αποτέλεσμα ανάλυσης που δείχνει ανεπάρκεια ασβεστίου μπορεί να είναι σφάλμα μεθόδου. Πριν αποφασιστεί πρόγραμμα ασβεστίου με βάση μια ανάλυση, ζητείται από το εργαστήριο ρητή επιβεβαίωση ότι χρησιμοποιήθηκε λανθάνιο. Η ίδια παρεμβολή έχει οδηγήσει σε σημαντική υποεκτίμηση και σε δημοσιευμένες εργασίες.

8. Τι κάνει πραγματικά τη διαφορά

Η σειρά προτεραιότητας

Το έδαφος πρώτο. Οι διορθώσεις γίνονται πριν από τη φύτευση: στράγγιση, pH, ενσωμάτωση ασβεστίου όπου χρειάζεται [10]. Η ετήσια απομάκρυνση ασβεστίου από τον οπωρώνα μετριέται σε εκατοντάδες κιλά ανά εκτάριο [9] και δεν καλύπτεται με ψεκασμούς.
Νωρίς, όχι αργά. Ό,τι ασβέστιο μπει στον καρπό, μπαίνει όσο λειτουργεί το ξύλωμα — δηλαδή πριν από το τρίτο στάδιο [2].
Έλεγχος του αζώτου. Η υπερβολική αζωτούχος λίπανση ανταγωνίζεται ενεργά την τροφοδοσία ασβεστίου στον καρπό [1].
Προσοχή στη βροχή μετά τον ψεκασμό. Πέντε χιλιοστά αρκούν για να φύγει το 62% [1].
Η υδρόψυξη είναι η πιο αξιόπιστη ευκαιρία. Εκεί το ασβέστιο μπαίνει πραγματικά και μετρήσιμα — αλλά σε χαμηλή δόση [3].
Το υποκείμενο μετράει. Επηρεάζει την απορρόφηση ασβεστίου από το έδαφος και τη συγκέντρωσή του στο εμβόλιο [9], αν και απαιτούνται περαιτέρω έρευνες [1].

Η μοναδική επέμβαση με σταθερά μεγάλο αποτέλεσμα Το 80% λιγότεροι σχισμένοι καρποί δεν προήλθε από ψεκαστικό. Προήλθε από εφαρμογή CaCl₂ με καταιονητήρες πάνω από την κόμη, κατά τη διάρκεια της βροχής [1]. Ο λόγος είναι απλός: αντί να ψεκάζεται ασβέστιο που θα ξεπλυθεί από την επόμενη βροχή, το ασβέστιο βρίσκεται μέσα στο νερό της βροχής που έρχεται σε επαφή με τον καρπό. Απαιτεί εγκατάσταση, αλλά είναι η μόνη προσέγγιση που δίνει σταθερά μεγάλα ποσοστά.

9. Τα βασικά σημεία

Τι πρέπει να συγκρατηθεί

Το ασβέστιο ταξιδεύει μόνο στο ξύλωμα. Η εισροή στον καρπό ξεπερνά το 80% ως το τρίτο στάδιο και πέφτει σχεδόν στο μηδέν στην ωρίμανση [2]. Οι όψιμοι ψεκασμοί δεν έχουν δρόμο.
Κατώφλι 600 ppm στον καρπό, με ισχυρή συσχέτιση ασβεστίου και σκληρότητας, r² = 0,88 στο εύρος 400 έως 2.400 ppm [1] [2].
Βροχή 5 mm ξεπλένει το 62% του ψεκασμένου ασβεστίου [1].
Στη μετασυλλεκτική υδρόψυξη η δόση αντιστρέφεται. Στο 0,2 και 0,5% ο ποδίσκος προστατεύεται, στο 1,0 και 2,0% χειροτερεύει [3].
Τα μεγάλα ποσοστά μείωσης σχισίματος αφορούν οπωρώνες με μεγάλο πρόβλημα. Στη μέτρια ζημιά ο μέσος όρος πέφτει στο 13% [1].
Το άζωτο ανταγωνίζεται το ασβέστιο μέσω της αυξημένης διαπνοής των φύλλων [1].
Η ανάλυση χωρίς λανθάνιο υποεκτιμά το ασβέστιο κατά 50% [2]. Ζητείται ρητά από το εργαστήριο.
Η ειλικρινής εικόνα: σε κάθε παράμετρο υπάρχουν έρευνες με θετικό αποτέλεσμα και έρευνες χωρίς κανένα [1] [2].

10. Πηγές

Οι αριθμοί μέσα στο κείμενο παραπέμπουν στον παρακάτω κατάλογο. Οι πηγές [1] έως [4] και [11] έως [16] διαβάστηκαν στο πλήρες κείμενό τους.

[1] Παστόπουλος, Σ., Καζαντζής, Κ. και Σωτηρόπουλος, Θ. (2020). Η φυσιολογία του ασβεστίου στην κερασιά και η σχέση του με ποιοτικές παραμέτρους του καρπού. Γεωργία – Κτηνοτροφία 11/2020:40–45. ΕΛ.Γ.Ο. «ΔΗΜΗΤΡΑ», Ινστιτούτο Γενετικής Βελτίωσης και Φυτογενετικών Πόρων, Τμήμα Φυλλοβόλων Οπωροφόρων Δένδρων Νάουσας. Πηγή για το κατώφλι των 600 ppm, την έκπλυση του 62% με βροχή 5 mm, τον δείκτη σχισίματος και τον τύπο του, τη μείωση από 80% σε 32% με οξικό ασβέστιο, τη μείωση 82% με τρεις εφαρμογές 0,7% Ca(OH)₂, τη μέση μείωση 13% με εύρος 4 έως 31%, τη μείωση 80% με καταιονητήρες κατά τη βροχή, τη διπλή σιγμοειδή καμπύλη ανάπτυξης, τον ανταγωνισμό του αζώτου, τα αποτελέσματα των Wojcik, Landi, Nagy, Measham, Koffmann, Ippolito και Wang, και τη διαπίστωση ότι σε κάθε παράμετρο υπάρχουν έρευνες με θετικό και έρευνες με μηδενικό αποτέλεσμα.
[2] Winkler, A. και Knoche, M. (2019). Calcium and the physiology of sweet cherries: A review. Scientia Horticulturae 245:107–115. Πηγή για τη μεταφορά του ασβεστίου αποκλειστικά από το ξύλωμα, για τη συνεισφορά του ξυλώματος πάνω από 80% ως το τρίτο στάδιο και την πτώση σχεδόν στο μηδέν στην ωρίμανση, για το δυναμικό 0 MPa του εδαφικού διαλύματος έναντι −0,8 MPa του αποπλάστη διαπνέοντος φύλλου, για τη συσχέτιση r² = 0,88 στο εύρος 400 έως 2.400 ppm και 1,5 έως 4,5 kg/cm, για τα όρια σκληρότητας 4,75 N και 2,52 έως 4,75 N, για τον ρόλο του ασβεστίου στις πηκτίνες και το πείραμα με EGTA, και για την υποεκτίμηση κατά 50% χωρίς λανθάνιο, 0,65 έναντι 0,32 mg/g ξηράς ουσίας σε «Staccato».
[3] Wang, Y., Xie, X. και Long, L. E. (2014). The effect of postharvest calcium application in hydro-cooling water on tissue calcium content, biochemical changes, and quality attributes of sweet cherry fruit. Food Chemistry 160:22–30. Πηγή για την εφαρμογή CaCl₂ στο νερό υδρόψυξης στους 0 °C για 5 λεπτά, για την αύξηση του ασβεστίου ιστού κατά 29 έως 85% λογαριθμικά στη «Sweetheart» και 39 έως 188% γραμμικά στη «Lapins» καθώς η δόση ανέβαινε από 0,2% σε 2,0%, για τις μειώσεις σε αναπνοή, αποδόμηση ασκορβικού και υπεροξείδωση λιπιδίων, για τις αυξήσεις σε φαινολικά, αντιοξειδωτική ικανότητα, σκληρότητα και αντοχή στο pitting, και κυρίως για την αντιστροφή της απόκρισης του ποδίσκου: αναστολή του μεταχρωματισμού στο 0,2 και 0,5% αλλά αύξηση στο 1,0 και 2,0%.
[4] Gholinezhad, E. και συνεργάτες (2014). Effects of different foliar calcium compounds on fruit cracking and quality of sweet cherry cv. «0900 Ziraat». Notulae Botanicae Horti Agrobotanici 42(1). Πηγή για τη μείωση του δείκτη σχισίματος κατά 38 έως 66%, για την υπεροχή του Ca(OH)₂ με 66% και του CaCl₂ με 62%, για τη μείωση περίπου 50% με ασβεστούχο καζεϊνικό, και για το λευκό φιλμ που κάλυψε φύλλα και καρπούς.
[5] Foliar Applications of Urea Affect Nitrogen Reserves and Cold Acclimation of Sweet Cherry. Πηγή για τη σημασία της εποχικής πρόσληψης, αποθήκευσης και επανακινητοποίησης του αζώτου στην κερασιά, όπου η βλαστική ανάπτυξη και η ανάπτυξη του καρπού συμβαίνουν ταυτόχρονα σε σύντομη περίοδο, και για την τάση των δέντρων σε νάνα υποκείμενα Gisela 5 και 6 να δίνουν μεγάλα φορτία με μικρότερους καρπούς όταν το φορτίο δεν ισορροπεί με τη φυλλική επιφάνεια.
[6] Bulletin UASVM Horticulture 69(1)/2012. Επίδραση εφαρμογών ουρίας 10 λίτρων ανά εκτάριο σε τέσσερις ποικιλίες κερασιάς, Cluj-Napoca, Ρουμανία, 2010–2011. Πηγή για το αρνητικό αποτέλεσμα: καμία διαφορά στη σκληρότητα του καρπού σε σχέση με τον αψέκαστο μάρτυρα, και για την υπεροχή των δύο εφαρμογών έναντι της μίας.
[7] Effects of fall applications of urea and zinc sulfate to «Bing» sweet cherry spring budbreak (2005). Πηγή για τη δοκιμή φθινοπωρινών ψεκασμών ουρίας με θειικό ψευδάργυρο και χειροκίνητης αποφύλλωσης, και για την επίδρασή τους στην εξέλιξη της άνθισης της επόμενης άνοιξης.
[8] Επίδραση δόσεων αζώτου και καλίου στην περιεκτικότητα των καρπών σε θρεπτικά στοιχεία, «0900 Ziraat» σε «Gisela 5», διετές πείραμα. AcademicPres. Πηγή για τις δόσεις 0, 50, 125 και 250 g αζώτου και καλίου ανά δέντρο, και για το συμπέρασμα ότι η μη ισορροπημένη λίπανση επηρεάζει αρνητικά την περιεκτικότητα των καρπών σε θρεπτικά στοιχεία.
[9] Calcium in fruit trees. Πηγή για την ετήσια απομάκρυνση οξειδίου του ασβεστίου σε κιλά ανά εκτάριο — αχλαδιά 200, μηλιά 180, ροδακινιά 150, άμπελος 60 έως 130, ελιά 35 έως 70, ακτινιδιά 55 έως 60 — και για την επίδραση του υποκειμένου στην πρόσληψη ασβεστίου και στη συγκέντρωσή του στο εμβόλιο.
[10] Η θρέψη στα κεράσια — αγρονομικές αρχές. Πηγή για την αρχή ότι οι διορθώσεις του εδάφους, η στράγγιση, το pH και η ενσωμάτωση ασβεστίου γίνονται πριν από τη φύτευση.

Αποποίηση ευθύνης

Το κείμενο είναι ενημερωτικό και δεν αποτελεί πρόγραμμα λίπανσης ούτε σύσταση εφαρμογής. Οι συγκεντρώσεις, οι δόσεις και οι χρόνοι που αναφέρονται προέρχονται από πειραματικές δοκιμές σε συγκεκριμένες ποικιλίες, υποκείμενα, εδάφη και κλίματα και δεν μεταφέρονται αυτούσιες σε κάθε αγρό. Οι αντιφατικές ενδείξεις της βιβλιογραφίας αναφέρονται ρητά μέσα στο κείμενο και δεν πρέπει να αγνοηθούν.

Για κάθε διαφυλλικό ψεκασμό: η εφαρμογή πάνω σε δέντρα με καρπό μπορεί να προκαλέσει λεκέδες στους καρπούς και εγκαύματα στο φύλλωμα, κίνδυνος αυξημένος με τα ασβεστούχα σκευάσματα, τα οποία μπορεί να αφήσουν ορατό λευκό φιλμ. Απαιτείται προηγούμενη δοκιμή σε περιορισμένο αριθμό δέντρων, με το ίδιο σκεύασμα και την ίδια δόση, και αναμονή 5 έως 7 ημερών πριν από τη γενική εφαρμογή. Ο ψεκασμός γίνεται απόγευμα ή νωρίς το πρωί, ποτέ σε καύσωνα και ποτέ σε φύλλωμα υπό υδατική καταπόνηση.

Κάθε πρόγραμμα θρέψης καταρτίζεται μετά από ανάλυση φύλλων και εδάφους και επιτόπια εκτίμηση από αδειοδοτημένο γεωπόνο. Η Παστόπουλος Γεωπονική Ε.Ε. δεν φέρει ευθύνη για τη χρήση των πληροφοριών του κειμένου.