Η ασθένεια της παραμόρφωσης των καρπών της Ροδακινιάς, αιτίες ιστορικό και λύσεις

Σάββας Παστόπουλος, Γεωπόνος — Παστόπουλος Γεωπονική Ε.Ε.

Πέντε χρόνια μετά τα πρώτα σποραδικά συμπτώματα στις Αμπελειές Γιαννιτσών, η παραμόρφωση των καρπών της ροδακινιάς έχει γίνει το σοβαρότερο ανοιχτό ζήτημα της περιοχής. Το άρθρο αυτό συγκεντρώνει ολόκληρο το χρονικό με ημερομηνίες και αριθμούς πρωτοκόλλου, και τι ακριβώς έδειξαν και τι απέκλεισαν οι ιολογικές αναλύσεις.

Περιλαμβάνει επίσης κάτι που δεν έχει κυκλοφορήσει στα ελληνικά. Ύστερα από εξονυχιστική έρευνα σε κινεζικά επιστημονικά άρθρα, εντόπισα ότι το ίδιο ακριβώς φαινόμενο καταγράφεται στην Κίνα από το 1972 και έχει μελετηθεί σε βάθος, με πειράματα αγρού, επαναμολύνσεις και ιστολογία. Το υλικό αυτό είναι δημοσιευμένο αποκλειστικά στα κινεζικά και παραμένει ουσιαστικά άγνωστο εδώ. Η κινεζική εμπειρία δεν αποδεικνύει ταυτότητα με το ελληνικό πρόβλημα — δίνει όμως έναν χάρτη που δεν τον έχουμε από πουθενά αλλού.

1. Το ελληνικό χρονικό, βήμα βήμα

Τι ακριβώς έλεγε το δελτίο τύπου της 5ης Σεπτεμβρίου 2024

Επειδή είναι το πληρέστερο δημόσιο κείμενο της υπόθεσης και σπάνια διαβάζεται ολόκληρο, παρατίθενται τα ουσιώδη σημεία του [1].

Α. Οι έξι ιολογικές αναλύσεις του εργαστηρίου Ιολογίας του ΜΦΙ

Β. Οι δύο ακαρεολογικοί έλεγχοι του εργαστηρίου Εντομολογίας-Ακαρεολογίας

Γ. Τι συνέστησε το ΜΦΙ

• Για τα ακάρεα: ψεκασμός την επόμενη χρονιά νωρίς την άνοιξη, με την έκπτυξη των οφθαλμών και τη δημιουργία νέας βλάστησης. Η χρήση των σκευασμάτων γίνεται πάντοτε ανάλογα με τις ισχύουσες εγκρίσεις του Υ.Π.Α.Α.Τ.
• Μέτρο υγιεινής: μετά το κλάδεμα, τα κομμένα κλαδιά να μην παραμένουν στον αγρό ή σε παρακείμενους αγρούς με ροδακινιές και, αν είναι δυνατόν, να καταστρέφονται, ώστε να μη μεταφέρεται και να μη διασπείρεται το άκαρι μέσω αυτών.
• Για τις ιώσεις: επισημαίνεται ότι στη γεωργική πράξη δεν υπάρχει κανένα θεραπευτικό μέτρο. Η αντιμετώπιση είναι αποκλειστικά προληπτική — πιστοποιημένο πολλαπλασιαστικό υλικό, ανθεκτικές ποικιλίες και υποκείμενα, χειρισμοί με ορυκτέλαια τα τρία πρώτα χρόνια, απολύμανση των κλαδευτικών εργαλείων (ενδεικτικά με διάλυμα χλωρίνης 0,5% NaOCl για ένα λεπτό), καταστροφή των λαίμαργων βλαστών που προτιμούν οι αφίδες, και αποφυγή εμβολίων από μη ελεγμένα δέντρα.

2. Τι έδειξαν και τι απέκλεισαν οι ιολογικές αναλύσεις

Αυτό είναι το σημείο που παρεξηγείται περισσότερο, γιατί οι αναλύσεις βρήκαν ιούς — απλώς οι ιοί δεν εξηγούν την εικόνα.

Τα αποτελέσματα του ΜΦΙ της 17/5/2023 (ΥΔ 626) και της 30/5/2023 (ΥΔ 640) έδειξαν την παρουσία δύο παραγόντων:

Τα αποτελέσματα προωθήθηκαν στο Τμήμα Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου της ΠΕ Πέλλας, το οποίο σε συνεννόηση με το ΜΦΙ προχώρησε σε περαιτέρω γενετικό έλεγχο για τη διερεύνηση άγνωστων ιογενών παθογόνων. Στην ενημέρωση του φθινοπώρου του 2023, η απάντηση ήταν ότι δεν καταλήγουν σε σαφές συμπέρασμα ως προς την αιτιολογία.

3. Η στροφή στο άκαρι — οι επίσημες θέσεις

Από τον Σεπτέμβριο του 2024 και μετά, η επίσημη γραμμή αλλάζει κατεύθυνση. Η αλληλουχία των διατυπώσεων δείχνει και τον βαθμό βεβαιότητας κάθε στιγμής:

Εδώ πρέπει να αναφέρουμε κάτι που μπερδεύει πολύ κόσμο, γιατί τα δύο προβλήματα εμφανίστηκαν στην περιοχή περίπου την ίδια περίοδο και συζητιούνται μαζί: οι ξερές βέργες είναι εντελώς διαφορετικό πρόβλημα από τις τυφλές βέργες και τους παραμορφωμένους καρπούς.

Οι ξερές βέργες είναι μυκητολογική ασθένεια. Οφείλονται στον μύκητα που η βιβλιογραφία αναφέρει ως Fusicoccum amygdali / Phomopsis amygdali, και με την τρέχουσα ονοματολογία ως Diaporthe amygdali. Η εικόνα του είναι χαρακτηριστική και αναγνωρίσιμη: ωοειδή καστανοκόκκινα έλκη με κέντρο έναν οφθαλμό ή την ουλή ενός φύλλου, τα οποία μεγαλώνουν, αποκτούν νεκρωτικό κέντρο με πορφυρή άλως, περιδένουν τη βέργα και νεκρώνουν ό,τι βρίσκεται πάνω από το έλκος. Επάνω στην αλλοίωση διακρίνονται με φακό μαύρα πυκνίδια, οι καρποφορίες του μύκητα [7]. Ο μύκητας είναι καταγεγραμμένος στην Ελλάδα σε ροδακινιά [9].

Η διαφορά που έχει πρακτική σημασία είναι ο χρονισμός της μόλυνσης. Ο μύκητας μπαίνει από τις ουλές των μίσχων κατά τη φυλλόπτωση το φθινόπωρο και από τις ουλές των λεπίων των οφθαλμών και τα άνθη την άνοιξη. Γι' αυτό και οι φθινοπωρινοί ψεκασμοί κατά τη διάρκεια της φυλλόπτωσης μείωσαν τα έλκη κατά 45 έως 63% στα σχετικά πειράματα [8]. Το άκαρι, αντίθετα, χτυπά τους οφθαλμούς την άνοιξη με την έκπτυξη. Δύο διαφορετικοί εχθροί, δύο διαφορετικά παράθυρα επέμβασης, δύο διαφορετικές κατηγορίες σκευασμάτων.

4. Η Κίνα: πενήντα χρόνια με το ίδιο φαινόμενο

Εδώ βρίσκεται η πιο χρήσιμη πληροφορία που έχουμε, γιατί στην Κίνα το φαινόμενο δεν είναι καινούργιο — είναι μελετημένο επί δεκαετίες, με πειράματα αγρού, επαναμολύνσεις και ιστολογία.

Το λαϊκό όνομα της ασθένειας στα κινεζικά είναι 猴头果 (houtouguo), «καρπός-κεφάλι πιθήκου», και 疙瘩桃 (gedatao), «ροδάκινο με εξογκώματα» — ονόματα που περιγράφουν ακριβώς αυτό που βλέπουμε και εδώ.

5. Το άκαρι και τι ακριβώς κάνει

Στην κινεζική βιβλιογραφία το παθογόνο ταυτοποιείται ως Eriophyes catacardiae Keifer, κινεζικά 下心瘿螨. Είναι ερίοφυο άκαρι, δηλαδή από την ίδια οικογένεια με αυτά που βρέθηκαν στα ελληνικά δείγματα.

Πηγές: 13 14

Στους καρπούς

• Μετά την πτώση των πετάλων, στους μικρούς καρπούς εμφανίζονται ακανόνιστες σκουροπράσινες κηλίδες.
• Καθώς ο καρπός μεγαλώνει, το χνούδι στα σημεία προσβολής καστανίζει, και η περιοχή παρουσιάζει καθυστερημένη ανάπτυξη με βυθισμένο, κοίλο σχήμα.
• Στο τελικό στάδιο ο καρπός είναι ανώμαλος, με άνιση χρωματικότητα, σε σχήμα «κεφαλιού πιθήκου». Η προσβεβλημένη σάρκα παραμένει βαθυπράσινη.
• Σε σοβαρή προσβολή η σάρκα ξυλοποιείται και ο καρπός γίνεται μη εδώδιμος.
• Σε προσβολή κατά τη διόγκωση: ρωγμές στην επιφάνεια, μερικές βαθιές και μακριές.

Στους οφθαλμούς — εδώ κρίνεται η επόμενη χρονιά

Αυτό είναι το κομμάτι που συνδέεται άμεσα με την οφθαλμόπτωση και τις τυφλές βέργες που περιγράφονται στα ελληνικά κτήματα:

• Οι προσβεβλημένοι οφθαλμοί γίνονται ξηροί, ζαρωμένοι, λεπτοί, και προσκολλώνται σφιχτά στον βλαστό.
• Τα λέπια αυξάνονται κατά μία με δύο στρώσεις και σταδιακά ξυλοποιούνται, οπότε ο οφθαλμός τυλίγεται σφιχτά και δυσκολεύεται να ανοίξει.
• Στην ιστολογική τομή, τα φυλλώδη αρχέγονα υφίστανται βλάβη· σε σοβαρές περιπτώσεις απουσιάζουν εντελώς και ο οφθαλμός χάνει οριστικά την ικανότητα έκπτυξης.
• Μέσα στα λέπια και ανάμεσα στα νεαρά φύλλα εντοπίζονται μεγάλοι αριθμοί ακάρεων που τρέφονται.
• Οι φυλλοφόροι οφθαλμοί προσβάλλονται περισσότερο από τους ανθοφόρους.
• Οι προσβεβλημένοι ανθοφόροι οφθαλμοί ανθίζουν με καθυστέρηση περίπου 10 ημερών· ορισμένα πέταλα μαραίνονται και πέφτουν πριν καν ανοίξουν.
• Χαρακτηριστική εικόνα σε βαριά προσβολή: δέντρα «με καρπό αλλά χωρίς φύλλα», ή δέντρα που ανθίζουν και δεν φυλλώνουν ποτέ.

Πηγές: 13 14

6. Ο ετήσιος κύκλος — το κλειδί του χρονισμού

Αν υπάρχει ένα πράγμα που πρέπει να κρατήσει ο παραγωγός από όλο το άρθρο, είναι αυτό. Ο κύκλος εξηγεί γιατί η ζημιά που βλέπετε τον Μάιο αποφασίστηκε το προηγούμενο καλοκαίρι.

Πηγές: 10 13

7. Τα νούμερα από τις κινεζικές μελέτες

Πόσο μεγάλη γίνεται η ζημιά

Δηλαδή ο μέσος όρος σχεδόν διπλασιάστηκε μέσα σε έναν χρόνο. Οι συγγραφείς σημειώνουν ρητά τον λόγο: η ασθένεια είχε πρωτοεντοπιστεί στο Lanzhou πέντε χρόνια νωρίτερα, αλλά επειδή το αίτιο ήταν άγνωστο και δεν εφαρμόστηκε έγκαιρη αντιμετώπιση, τα δύο τελευταία χρόνια η εμφάνιση οξύνθηκε [10].

Πόσο προσβάλλονται οι οφθαλμοί

Πηγές: 13

Τι παθαίνει ο καρπός στο κύτταρο

Οι μετρήσεις σε τρεις ποικιλίες έδειξαν ότι η προσβολή δεν είναι απλή παραμόρφωση επιφάνειας — αλλάζει ο μεταβολισμός του καρπού:

Πηγές: 10 13

Η αύξηση της προλίνης και της καταλάσης είναι κλασική υπογραφή καταπόνησης. Το φυτό αντιδρά όπως σε στρες. Και τα κύτταρα της σάρκας μένουν σχεδόν στο μισό μέγεθος — γι' αυτό ο καρπός ωριμάζει καθυστερημένα και έχει κακή γεύση, ανεξάρτητα από την εμφάνιση.

8. Πώς το αντιμετωπίζουν στην Κίνα

Οι κινεζικές πηγές συγκλίνουν σε τέσσερις άξονες, με τον χρονισμό να είναι το κρίσιμο στοιχείο:

Προληπτικά

• Αποφυγή λήψης μοσχευμάτων και υποκειμένων από προσβεβλημένα δέντρα.
• Απολύμανση των εργαλείων κλαδέματος.

Καλλιεργητικά

• Ανοιχτό σχήμα κόμης για καλύτερο φωτισμό στο εσωτερικό.
• Άμεση αφαίρεση των προσβεβλημένων καρπών.
• Αφαίρεση των λεπτών, ξηρών κλαδιών στο χειμερινό κλάδεμα.

Βιολογικά

• Απελευθέρωση αρπακτικών ακάρεων κατά την άνθηση.

Χημικά — ο χρονισμός, όχι το σκεύασμα

Οι κινεζικές πηγές αναφέρουν συγκεκριμένα σκευάσματα, τα οποία δεν έχει νόημα να παρατεθούν εδώ: το καθεστώς εγκρίσεων στην Κίνα δεν έχει καμία σχέση με το ελληνικό, και μια δραστική που χρησιμοποιείται εκεί μπορεί να μην επιτρέπεται καθόλου στη ροδακινιά εδώ. Η επιλογή του σκευάσματος γίνεται αποκλειστικά βάσει των εγκρίσεων του ΥΠΑΑΤ για τη συγκεκριμένη καλλιέργεια και τον συγκεκριμένο εχθρό.

Αυτό που μεταφέρεται και έχει πραγματική αξία είναι ο χρονισμός, γιατί αυτός προκύπτει από τη βιολογία του ακάρεος και δεν αλλάζει με τη γεωγραφία:

• Φθινόπωρο, μετά τη φυλλόπτωση, ή στο στάδιο της ρόδινης άκρης του οφθαλμού.
• Αμέσως μετά την πτώση των πετάλων, με μία ή δύο επεμβάσεις.

9. Ομοιότητες, διαφορές, και τι δεν ξέρουμε

Η σύγκριση είναι χρήσιμη μόνο αν γίνει τίμια. Ας δούμε και τις δύο πλευρές.

Οι ομοιότητες είναι εντυπωσιακές

• Παραμόρφωση καρπών με βυθισμένες, σκουροπράσινες περιοχές που δεν χρωματίζονται.
• Οφθαλμόπτωση και τυφλές βέργες — οφθαλμοί που δεν εκπτύσσονται.
• Ακανόνιστη, καθυστερημένη ανθοφορία.
• Σταδιακή εξάπλωση από κτήμα σε γειτονικό κτήμα.
• Και στις δύο περιπτώσεις, ερίοφυα ακάρεα στα δείγματα.
• Και στις δύο περιπτώσεις, χρόνια σύγχυσης πριν την ταυτοποίηση, με αναζήτηση σε λάθος κατεύθυνση.

Οι διαφορές και τα κενά, που πρέπει να ειπωθούν

10. Οι ελληνικές οδηγίες ψεκασμών, χρονολογικά

Συγκεντρωμένες όλες οι επίσημες συστάσεις των τελευταίων ετών, με ό,τι ακριβώς αναφέρουν:

Πηγές: 2 3 4 5 17

Οι σύνδεσμοι προς τις πρωτότυπες ανακοινώσεις και προς τις δημοσιεύσεις τους στον τύπο βρίσκονται στις πηγές [2] έως [6] και [17].

11. Το ημερολόγιο επεμβάσεων που προκύπτει

Συνδυάζοντας τον βιολογικό κύκλο από την Κίνα με τις ελληνικές συστάσεις, προκύπτει το εξής πλαίσιο. Δεν είναι συνταγή — είναι ο σκελετός πάνω στον οποίο ο γεωπόνος σας θα χτίσει το πρόγραμμα του δικού σας κτήματος.

12. Τι μένει αναπάντητο

Θα ήταν ανέντιμο να κλείσει το άρθρο σαν να έχει λυθεί το ζήτημα. Δεν έχει.

• Ποιο είδος ακριβώς; Χωρίς ταξινομική ταυτοποίηση σε επίπεδο είδους, δεν ξέρουμε αν έχουμε να κάνουμε με είδος που περιγράφεται στη βιβλιογραφία ή με κάτι νέο για την περιοχή.
• Είναι το άκαρι μόνο του, ή μαζί με το PLMVd; Η απάντηση αλλάζει τη στρατηγική: αν υπάρχει συνέργεια, το καθαρό πολλαπλασιαστικό υλικό αποκτά διπλή σημασία.
• Πόσο αποτελεσματικά είναι τα εγκεκριμένα ακαρεοκτόνα σε αυτό το είδος, στις δικές μας συνθήκες; Δεν υπάρχουν δημοσιευμένες ελληνικές δοκιμές αποτελεσματικότητας.
• Ποιος είναι ο ακριβής χρόνος εξόδου από τη διαχείμαση εδώ; Οι κινεζικές μετρήσεις δίνουν τέλη Μαρτίου για το Lanzhou και το Xinjiang. Στη δική μας περιοχή δεν έχει μετρηθεί, και ο χρονισμός του ψεκασμού εξαρτάται ακριβώς από αυτό.
• Ποιες ποικιλίες είναι λιγότερο ευπαθείς; Καταγράφονται συμπτώματα σε Άνδρος, Α37, Κατερίνα, Έβερτ και σε επιτραπέζιες, αλλά χωρίς συγκριτική αξιολόγηση. Μέχρι στιγμής, οι ποικιλίες Α37 και Άνδρος φαίνεται ότι είναι οι πλέον ευαίσθητες. Επιπλέον, είναι πιθανό να επηρεάζονται και αρκετές ποικιλίες βερικοκιάς — κάτι που ενισχύεται από το ότι η οδηγία της ΔΑΟΚ Πέλλας του Ιουλίου 2026 επεκτείνει τη σύσταση και σε αγρούς βερικοκιάς με παραμόρφωση που δεν οφειλόταν στον ιό της σάρκας [5]. Χρειάζεται συγκριτική καταγραφή ανά ποικιλία, γιατί από αυτήν εξαρτώνται οι μελλοντικές φυτεύσεις.

13. Πηγές

Οι αριθμοί μέσα στο κείμενο παραπέμπουν στον παρακάτω κατάλογο.

• [1] Περιφερειακή Ενότητα Πέλλας (5/9/2024). Δελτίο Τύπου — Ενέργειες για την επίλυση του προβλήματος της άγνωστης ασθένειας σε καλλιέργειες ροδακινιάς και νεκταρινιάς. Η αναλυτικότερη δημόσια πηγή. Περιέχει αυτούσια τα έξι δελτία ιολογικών αναλύσεων και τα δύο δελτία εντομολογικών-ακαρεολογικών ελέγχων του ΜΦΙ, με αριθμούς πρωτοκόλλου, περιοχές δειγματοληψίας, ευρήματα, συμπεράσματα και συστάσεις.
• [2] Π.Ε. Πέλλας (18/9/2024). Κατευθυντήριες οδηγίες για την αντιμετώπιση ακάρεων του γένους Eriophyes sp. σε καλλιέργειες πυρηνοκάρπων, σε συνέχεια του εγγράφου ΥΠΑΑΤ ΑΠ 10086/278395/17-09-2024 και του Δελτίου Τύπου της 5/9/2024. Πηγή για το εύρημα ακάρεων Eriophyes sp. από το ΜΦΙ σε δείγματα Λάρισας, Ημαθίας και Πέλλας, και για το πλήρες πακέτο μέτρων ανά εποχή.
• [3] Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, Δ.Α.Ο.Κ. Π.Ε. Ημαθίας (11/8/2025). Ανακοίνωση για το φαινόμενο των παραμορφωμένων καρπών ροδακινιάς. Η πιο κατηγορηματική επίσημη διατύπωση: δεν πρόκειται για ίωση αλλά κατά πάσα πιθανότητα για προσβολή ακάρεως του γένους Eriophyes που προσβάλλει τους οφθαλμούς της νέας βλάστησης. Πηγή και για τη σύσταση με θείο βρέξιμο και λοιπά ακαρεοκτόνα.
• [4] ΔΑΟΚ Πέλλας (14/5/2026). Οδηγία Μαΐου για την αντιμετώπιση ακάρεων του γένους Eriophyes στα ροδάκινα και νεκταρίνια της ΠΕ Πέλλας. Πηγή για τη σύσταση με βρέξιμο θειάφι ή εγκεκριμένο ακαρεοκτόνο και για την επισήμανση σχετικά με τους γειτονικούς εγκαταλειμμένους οπωρώνες.
• [5] ΔΑΟΚ Πέλλας (31/7/2026). Οδηγία Ιουλίου 2026. Πηγή για τη δειγματοληψία της 1ης Ιουλίου 2026 που διαπίστωσε πληθυσμό Eriophyes επάνω στους καρπούς, για τη σύσταση επέμβασης μετά τη συλλογή, για την επέκταση της σύστασης στη βερικοκιά, και για τα τηλέφωνα επικοινωνίας της υπηρεσίας.
• [6] Εθνική Διεπαγγελματική Οργάνωση Ροδακίνου (2026). Ενημέρωση για ξερές και «τυφλές» βέργες — Οδηγίες προστασίας. Πηγή για τη διάκριση ξερών και τυφλών βεργών, για τη σύνδεση των ακάρεων Eriophyidae με τη μεταφορά του PLMVd, και για το πρόγραμμα με αμπαμεκτίνη, ωφέλιμα αρπακτικά, περιορισμό πυρεθρινοειδών, θειούχα και θειασβέστιο.
• [7] Michigan State University, Integrated Pest Management — Fusicoccum canker (constriction canker). Πηγή για τη συμπτωματολογία της ασθένειας των ξερών βεργών: ωοειδή καστανοκόκκινα έλκη με κέντρο τον οφθαλμό ή την ουλή του φύλλου, νεκρωτικό κέντρο με πορφυρή άλως, περίδεση και νέκρωση της βέργας πάνω από το έλκος, και μαύρα πυκνίδια επάνω στην αλλοίωση.
• [8] Seasonal Availability of Inoculum for Constriction Canker of Peach. Phytopathology 91(11): 1109–1115, και Effect of Fungicides, Application Timing, and Canker Removal on Incidence and Severity of Constriction Canker of Peach, Plant Disease 86(7): 721. Πηγή για το ότι οι μολύνσεις γίνονται από τις ουλές των μίσχων το φθινόπωρο κατά τη φυλλόπτωση και από τις ουλές των λεπίων των οφθαλμών και τα άνθη την άνοιξη, και για το ότι οι φθινοπωρινοί ψεκασμοί κατά τη φυλλόπτωση μείωσαν τα έλκη κατά 45 έως 63%. Δηλαδή, χρονισμός εντελώς διαφορετικός από αυτόν των ακάρεων.
• [9] First Report of Phomopsis amygdali Causing Fruit Rot on Peaches in Greece. Plant Disease 90(12): 1551. Τεκμηρίωση ότι ο μύκητας είναι παρών και καταγεγραμμένος στην Ελλάδα σε ροδακινιά. Σημειώνεται ότι η ταξινόμηση του παθογόνου έχει αναθεωρηθεί: το ίδιο παθογόνο εμφανίζεται στη βιβλιογραφία ως Fusicoccum amygdali, Phomopsis amygdali και, με την τρέχουσα ονοματολογία, Diaporthe amygdali.
• [10] Li Shijuan, Xu Bingliang, Liang Qiaolan, Zhang Wenli, Wu Bumei (2011). Occurrence of deformed peach and its effects on peach physiol-biochemical indexes (桃畸果病的发生及对桃果实生理生化指标的影响). Plant Protection (植物保护) 37(5): 139–143. DOI: 10.3969/j.issn.0529-1542.2011.05.026. Πηγή για τα ποσοστά προσβολής 40,30% το 2009 και 73,65% το 2010 με μέγιστο 86%, για τον χρόνο εξόδου από τη διαχείμαση στα τέλη Μαρτίου με αιχμή στις 25 Μαρτίου, και για όλες τις μεταβολές των φυσιολογικών-βιοχημικών δεικτών.
• [11] Ιστορικό εξάπλωσης στην Κίνα: πρώτη εμφάνιση 1972 στην κομητεία Qian'an του Hebei· ~400 εκτάρια έως το 1988· επέκταση στο Xinjiang την περίοδο 1988–1991· νέες εστίες στο Lanzhou της Gansu τη δεκαετία του 2000. Όπως συνοψίζεται στην εισαγωγή της μελέτης του 2014 [13] και στις κινεζικές γεωργικές πηγές [14].
• [12] Zheng Youxian, Liu Chunde, Shi Zhanshan κ.ά. (1988). Το παθογόνο της ασθένειας παραμορφωμένων καρπών ροδακινιάς και η αντιμετώπισή του. China Fruits (4): 17–19. Η πρώτη ταυτοποίηση του αιτίου.
• [13] Zhang Mingzhen, Xu Bingliang, Li Shijuan (2014). Προσδιορισμός παθογόνου και μικροσκοπική παρατήρηση ιστών σε προσβεβλημένους οφθαλμούς και καρπούς ροδακινιάς στην περιοχή Anning του Lanzhou. Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Gansu. Η πληρέστερη μελέτη. Πηγή για τα ποσοστά προσβολής οφθαλμών 52,9% το 2010 και 61,9% το 2011 με μέγιστο 76%, για τη μορφομετρία του ακάρεος, για την ιστολογία των οφθαλμών με την καταστροφή των φυλλωδών αρχεγόνων, για τη διάμετρο κυττάρων 58 έναντι 102 μm, για τα δεδομένα του χνουδιού, και για το πείραμα επαναμόλυνσης που έδωσε συμπτώματα στις 9 ημέρες.
• [14] Κινεζικές γεωργικές και εγκυκλοπαιδικές πηγές για την ασθένεια 桃瘿螨畸果病, μεταξύ άλλων Baidu Baike. Πηγή για τον αναλυτικό ετήσιο κύκλο, τη συμπτωματολογία σε βλαστούς και φύλλα, το φαινόμενο «με καρπό αλλά χωρίς φύλλα», και τον χρονισμό των προτεινόμενων επεμβάσεων. Σημειώνεται ότι πρόκειται για δευτερογενείς πηγές. Τα σκευάσματα που αναφέρονται σε αυτές αφορούν το κινεζικό καθεστώς εγκρίσεων και δεν παρατίθενται.
• [15] Biology of the Transmission of Peach Mosaic Virus by Eriophyes insidiosus (Acari: Eriophyidae). Plant Disease 82(12): 1371. Πηγή για το τεκμηριωμένο προηγούμενο μετάδοσης ιού της ροδακινιάς από ερίοφυο άκαρι.
• [16] Navia, D., Ochoa, R., Welbourn, C. και Ferragut, F. (2010). Adventive eriophyoid mites: a global review of their impact, pathways, prevention and challenges. Experimental and Applied Acarology 51: 225–255. DOI: 10.1007/s10493-009-9327-2. Πηγή για το ότι τα ερίοφυα έχουν υψηλό δυναμικό ως εισβάλλοντα είδη, επειδή το μικρό μέγεθος τα καθιστά δυσδιάκριτα και εύκολα διακινήσιμα μέσω του παγκόσμιου εμπορίου.
• [17] Οι ανακοινώσεις των υπηρεσιών όπως δημοσιεύθηκαν στον τύπο. Παρατίθενται επειδή αρκετές από αυτές δεν παραμένουν προσβάσιμες στους ιστότοπους των φορέων:
  • TASTV Πέλλας — «Π.Ε. Πέλλας: Οδηγίες για τα παραμορφωμένα ροδάκινα»
  • Agrotypos — «Οδηγίες για την αντιμετώπιση ακάρεων που βρέθηκαν σε παραμορφωμένα ροδάκινα»
  • Λόγος της Πέλλας — «ΠΕ Πέλλας: Ενημέρωση αγροτών και γεωπόνων για τα παραμορφωμένα ροδάκινα»
  • Εδεσσαϊκή — «ΔΑΟΚ Πέλλας: Σημαντική ενημέρωση για τις παραμορφώσεις σε ροδακινιές και νεκταρινιές»
  • Θεσσαλική Γη — «Ροδακινιές: Τι κρύβεται πίσω από ξερές και τυφλές βέργες»
  • Οικονομικός Ταχυδρόμος (21/5/2026) — «Ροδάκινα: Τι συμβαίνει με τις ξερές και τυφλές βέργες και τους παραμορφωμένους καρπούς»
  • Agronews — «Διευκρινίσεις από τη Διεπαγγελματική ροδακίνου για τη σύγχυση με τις ξερές βέργες και τους παραμορφωμένους καρπούς»
  • Ύπαιθρος Χώρα — «Ε.ΔΙ.Ο.ΡΟ.: Διευκρινίσεις για ξερές και τυφλές βέργες στις ροδακινιές»