Η καλλιέργεια της κερασιάς, φυτοπροστασία και λίπανση
Η κερασιά είναι είδος ιδιαίτερο, με αρκετά χαρακτηριστικά διαφορετικά από τα υπόλοιπα είδη της οικογένειας των πυρηνοκάρπων. Σε αυτό το εγχειρίδιο θα αναλυθούν βασικές πρακτικές λίπανσης και φυτοπροστασίας της κερασιάς ανάλογα με την εποχή.
Πίνακας 1. Προτεινόμενοι ψεκασμοί για έναν υγιή κερασώνα
Ιανουάριος – Φεβρουάριος
- Ψεκασμοί με χαλκούχα σκευάσματα για την προστασία των δένδρων από το βακτηριακό έλκος των πυρηνοκάρπων και μυκητολογικές ασθένειες, όπως το κορύνεο, η μονίλια και το κυλινδροσπόριο. Επιλέγουμε υψηλές δόσεις ή συνδυασμούς σκευασμάτων.
- Ψεκασμοί με πολυσουλφίδιο του ασβεστίου (θειασβέστιο) σε αγροκτήματα όπου έχει εντοπιστεί βαμβακάδα ή ψώρα του Σαν Ζοζέ.
- Ψεκασμός με θειικό ψευδάργυρο, 5 κιλά ανά στρέμμα, όπου έχει εντοπιστεί έλλειψη στις εδαφολογικές εξετάσεις ή το pH του εδάφους είναι πάνω από 8.
- Για την πρωίμιση της άνθισης και τη βελτίωση της καρπόδεσης μπορεί να εφαρμοστούν συνδυασμοί ειδικών λιπασμάτων, τα οποία δεν θα αναφερθούν για λόγους αποφυγής της διαφήμισης.
- Τέλος Φεβρουαρίου γίνεται και η εφαρμογή της χαραγής στα νεαρά δενδρύλλια. Η χαραγή γίνεται ακριβώς επάνω από τον οφθαλμό που θέλουμε να βλαστήσει και φθάνει μέχρι το ξύλο. Η εφαρμογή προμαλίνης ευνοεί την ανάπτυξη πλάγιων κλάδων (1 προς 3 με πλαστική μπογιά). Προσοχή: όχι πολλές χαραγές, γιατί θα προκληθεί μεγάλο πρόβλημα.
Μάρτιος
- Από τις αρχές Μαρτίου παρατηρείται το πρώτο φούσκωμα των οφθαλμών στις πρωιμανθείς ποικιλίες. Από την έναρξη του φουσκώματος και μέχρι την πράσινη κορυφή πρέπει να γίνει ο τελευταίος ψεκασμός με οξείδιο του χαλκού.
- Από την πράσινη κορυφή και μέχρι τη λευκή κορυφή πρέπει να γίνει μία εφαρμογή με θερινό πολτό, αφιδοκτόνο και σκεύασμα κατά των κοκκοειδών, πάντα σύμφωνα με τις εγκρίσεις και το ιστορικό του αγροκτήματος. Όχι κοντά στην ανθοφορία, γιατί θα επηρεάσει την πτήση της μέλισσας.
- Την ίδια περίοδο πρέπει να γίνει και το πρώτο μυκητοκτόνο κατά της μονίλιας του άνθους. Προσοχή: αν γίνει ο ψεκασμός με θερινό πολτό, δεν επιτρέπεται ψεκασμός με captan εντός, πριν ή μετά από 20 ημέρες. Σε βροχερές περιόδους προτείνεται ο συνδυασμός μυκητοκτόνου επαφής μαζί με διασυστηματικό.
- Κατά την έναρξη της άνθησης απαιτείται η εφαρμογή διασυστηματικού μυκητοκτόνου κατά της μονίλιας — ενδεικτικά, σκευάσματα με δραστικές ουσίες cyprodinil, boscalid + pyraclostrobin ή fluopyram + tebuconazole — σε συνδυασμό με έναν ψεκασμό με πυκνά αμινοξέα, ή αμινοξέα με βόριο, ψευδάργυρο, βιταμίνες Β και γλυκίνη-βεταΐνη, για την ενίσχυση και τη σωστή ανάπτυξη των ανθέων. Αν επικρατούν χαμηλές θερμοκρασίες, να γίνει διαφυλλική εφαρμογή φωσφόρου, για υποβοήθηση της ανάπτυξης των ανθέων και παραγωγή ενέργειας, με σκοπό την αύξηση της φωτοσυνθετικής ικανότητας.
Απρίλιος
- Στην πλήρη άνθιση πρέπει να επαναλάβουμε τον ψεκασμό για τη μονίλια του άνθους. Στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν επιτρέπεται το captan, γιατί μειώνει τη γονιμότητα της γύρης. Κατά προτίμηση με συνδυαστικά μυκητοκτόνα, για ταυτόχρονη καταπολέμηση κορύνεου και ανθράκωσης. Ο ψεκασμός πρέπει να γίνεται πάντα τις νυχτερινές ώρες και σε συνδυασμό με προϊόντα ενίσχυσης της καρπόδεσης, όπως φύκια ψυχρής εκχύλισης ή γλυκίνη-βεταΐνη.
- Στην πτώση των πετάλων πρέπει να γίνει συνδυασμένος ψεκασμός διασυστηματικού μυκητοκτόνου — ενδεικτικά με δραστικές ουσίες difenoconazole, fenbuconazole, trifloxystrobin + tebuconazole, fluopyram + tebuconazole, tebuconazole ή cyprodinil + fludioxonil — μαζί με ειδικό διαφυλλικό για τη μείωση της καρπόπτωσης (αμινοξέα, σκευάσματα φωσφόρου κ.ά.).
- Από την πτώση των πετάλων μέχρι το στάδιο του αρακά (περίοδος 10 ημερών) απαιτείται η ενίσχυση των κυττάρων με ασβέστιο, για τη μείωση των προβλημάτων από μονίλια και σχίσιμο του καρπού. 2–3 ψεκασμοί με σκευάσματα ασβεστίου, όπως νιτρικό ασβέστιο 3 κιλά ανά τόνο, χλωριούχο ασβέστιο 1,5–2 κιλά ανά τόνο, φορμικό ασβέστιο ή τα λοιπά εμπορικά σκευάσματα. Τελευταία κυκλοφορούν και σκευάσματα που ευνοούν την κατεύθυνση του υπάρχοντος ασβεστίου προς τους καρπούς και όχι προς τη νεαρή λαίμαργη βλάστηση.
- Ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες πρέπει να γίνουν και εφαρμογές με μυκητοκτόνα. Στην πτώση του κάλυκα πρέπει να γίνει εφαρμογή με αφιδοκτόνο για την καταπολέμηση της μαύρης ψείρας.
- Ανάλογα με το φορτίο που προκύπτει, πρέπει να υποστηριχθεί η καλλιέργεια με διαφυλλική λίπανση. Διαφυλλικά με αμινοξέα, ασβέστιο, κάλιο και φώσφορο πρέπει να εφαρμόζονται καθ' όλη τη διάρκεια της ανάπτυξης και της αύξησης του καρπού. Προσοχή: υπερβολική λίπανση με κάλιο μπορεί να επιφέρει μείωση της μετασυλλεκτικής συντήρησης του καρπού, ενώ υπερβολικοί ψεκασμοί με χλωριούχο ασβέστιο μειώνουν την ποιότητα μετασυλλεκτικά μέσα στα ψυγεία (καφέτιασμα της σάρκας εντός των ψυκτικών θαλάμων).
Μάιος
- Οι ποικιλίες, ανάλογα με τον χρόνο ωρίμανσης, πρέπει να ψεκαστούν με αφιδοκτόνο τουλάχιστον 7 ημέρες πριν τη συγκομιδή, ενώ 15 και 7 ημέρες πριν πρέπει να εφαρμοστεί μυκητοκτόνο για τη μονίλια. Προσοχή χρειάζεται στην τήρηση των ημερών πριν τη συγκομιδή, ώστε να μην υπάρξουν υπολείμματα στον καρπό.
- ΠΡΟΣΟΧΗ στον νέο εχθρό της κερασιάς των όψιμων περιοχών, τη μύγα Drosophila suzukii ή κηλιδόπτερη δροσόφιλα. Πρέπει να υπάρχει σύστημα παρακολούθησης του πληθυσμού· από το στάδιο του κόκκινου έως και τη συγκομιδή οι καρποί είναι ευαίσθητοι. Η μύγα της κερασιάς (Rhagoletis cerasi) είναι επίσης σοβαρότατος εχθρός. Οι εφαρμογές γίνονται την περίοδο αλλαγής του χρώματος από πράσινο σε λευκό.
- Ψεκασμοί με ασβέστιο ή πυριτικό κάλιο ή οξείδια του πυριτίου θα αυξήσουν τη μετασυλλεκτική αντοχή του καρπού στις μεταχειρίσεις και στις βροχοπτώσεις. Ακόμη, ψεκασμοί με γλυκίνη-βεταΐνη (τουλάχιστον πυκνότητας 70%) ή γιββερελλικό οξύ στην αλλαγή του χρώματος από κίτρινο σε ροζ έχουν δείξει μείωση στο ποσοστό σκασίματος.
- Μετά τη συγκομιδή πρέπει να εφαρμοστεί μυκητοκτόνο επαφής για τις καλοκαιρινές προσβολές από κυλινδροσπόριο, ανθράκωση και κορύνεο, καθώς και εντομοκτόνο για την αντιμετώπιση του σκολύτη και της ανάρσιας. Τέλος, κτήματα με ιστορικό τετράνυχου πρέπει να ψεκαστούν με ακαρεοκτόνο. Ο τετράνυχος μπορεί να προκαλέσει τεράστια ζημιά στο κτήμα.
Το σκάσιμο του καρπού — τι δείχνει η έρευνα
Το σκάσιμο από βροχή κοντά στη συγκομιδή είναι το μεγαλύτερο οικονομικό πρόβλημα της κερασιάς παγκοσμίως. Επειδή στο άρθρο προτείνονται ψεκασμοί με ασβέστιο και γιββερελλικό οξύ, αξίζει να ειπωθεί τι ακριβώς δείχνει η διεθνής βιβλιογραφία — γιατί τα αποτελέσματα δεν είναι ομοιόμορφα.
Ιούνιος
- Μετά τη συγκομιδή, το δένδρο ξεκινάει την αποθησαύριση των υδατανθράκων και των θρεπτικών που κατανάλωσε μέχρι την ωρίμανση του καρπού. Αυτά αποθηκεύονται κυρίως στις ρίζες και στους παλαιότερους βλαστούς του φυτού (κορμούς και βραχίονες), ενώ οι οφθαλμοί τροφοδοτούνται με ιχνοστοιχεία και υδατάνθρακες για την επόμενη χρονιά. Σε φτωχά αγροκτήματα, διαφυλλικοί ψεκασμοί με ουρία και ιχνοστοιχεία ενισχύουν σημαντικά τη διαδικασία αυτή. Ο ψεκασμός με ουρία χαμηλής περιεκτικότητας σε βιουρέτη είναι απαραίτητος σε όλα τα αγροκτήματα, 4–6 κιλά ανά τόνο ψεκαστικού διαλύματος, έως 2 εφαρμογές. Σε χρονιές με υπερβολικό φορτίο είναι απαραίτητη η αζωτούχος λίπανση, 10–15 κιλά ανά στρέμμα, για τη σωστή αποθήκευση αζώτου και υδατανθράκων στο ξύλο του δένδρου. Η χρήση βασικών λιπασμάτων δεν ενδείκνυται το καλοκαίρι, γιατί είναι πεταμένα λεφτά: ο φώσφορος και το κάλιο θα δεσμευθούν από το έδαφος και δεν θα είναι αφομοιώσιμα από το φυτό την επόμενη χρονιά.
- Η άρδευση είναι ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ σε όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού. Ελλιπής άρδευση ευνοεί τη θερμοπληξία, τη φυλλόπτωση, τις προσβολές από σκολύτες και ξυλοφάγα έντομα, καθώς και τη δημιουργία δίδυμων καρπών (νυχάκι).
- Σε ευαίσθητες ποικιλίες στο βακτηριακό έλκος των πυρηνοκάρπων, απαραίτητη είναι η εφαρμογή χαλκούχων σκευασμάτων που εμφανίζουν διεισδυτική δράση (χηλικοί, γλυκονικοί, πρωτεϊνικοί χαλκοί κ.ά.). Προσοχή: απαγορεύεται η χρήση των ανόργανων χαλκών το καλοκαίρι (υδροξείδιο, βορδιγάλειος πολτός κ.ά.).
- Σε αγροκτήματα με έντονη βλάστηση, η οποία μπορεί να είναι ανεπιθύμητη, μπορεί να γίνει χρήση σκευασμάτων για την αναστολή της βλάστησης και εφαρμογή θειικού καλίου στο έδαφος.
Ιούλιος – Αύγουστος – Σεπτέμβριος
- Τους μήνες αυτούς η κερασιά υποφέρει από τις υψηλές θερμοκρασίες. Η προστασία της είναι σημαντική για την αποφυγή ηλιοεγκαυμάτων στους βραχίονες και την ξήρανση των οφθαλμών. Ψεκασμός με καολίνη (λευκή πούδρα) και αμινοξέα μειώνει σημαντικά τα προβλήματα αυτά.
- Είναι σύνηθες αυτή την περίοδο τα φύλλα να προσβάλλονται από διάφορους μύκητες και να πέφτουν πρόωρα. Οι μύκητες αυτοί είναι το κορύνεο, το κυλινδροσπόριο και η ανθράκωση, όπου ξερά φύλλα παραμένουν επάνω στο δένδρο τον χειμώνα. Μία εφαρμογή με dodine, dithianon ή captan μηνιαίως αποτρέπει τις προσβολές.
Οκτώβριος – Νοέμβριος – Δεκέμβριος
- Τους μήνες αυτούς τα δένδρα μας εισέρχονται στη διαδικασία του ληθάργου, ενώ με τους πρώτους παγετούς ξεκινάει και η διαδικασία της φυλλόπτωσης. Η εφαρμογή 2–3 φορές χαλκούχων σκευασμάτων είναι απαραίτητη: βορδιγάλειος πολτός, υδροξείδιο του χαλκού, οξυχλωριούχος χαλκός, οξείδιο του χαλκού κ.ά.
- Σε αγροκτήματα με ιστορικό προσβολών από φυτόφθορα συστήνεται η εφαρμογή με ριζοπότισμα διαλύματος γαλαζόπετρας και διττανθρακικής αμμωνίας σε αναλογία 1/6. Σωστό είναι και το βάψιμο του κορμού μέχρι το ύψος της διακλάδωσης του δένδρου, με μείγμα γαλαζόπετρας και ασβέστη ή με έτοιμο μείγμα βορδιγάλειου πολτού.
Η λίπανση της κερασιάς
Η κερασιά είναι ένα φυτό το οποίο απαιτεί ιδιαίτερη γνώση της θρέψης των φυτών για την επίτευξη μιας σωστής λίπανσης. Η κερασιά απαιτεί βαθιά και γόνιμα εδάφη με καλή στράγγιση και pH 6,5 με ανώτερο το 7,5 — ωστόσο το υποκείμενο Maxma 14 δείχνει ανοχές και σε υψηλότερο pH.
| Στοιχείο | Ποσότητα |
|---|---|
| Άζωτο (N) | 8 κιλά |
| Πεντοξείδιο του φωσφόρου (P₂O₅) | 2 κιλά |
| Οξείδιο του καλίου (K₂O) | 5 κιλά |
| Μαγνήσιο (Mg) | 1 κιλό |
Πηγή: Αγρότυπος.
Επιπροσθέτως, η αύξηση της οργανικής ουσίας (κοπριά) του εδάφους πρέπει να παραμένει ένας συνεχής στόχος, διότι μόνο έτσι κερδίζουμε αειφορία στην παραγωγή και στη ζωή του αγροκτήματος. Η κερασιά πρέπει να λιπαίνεται αργά τον χειμώνα και να ενισχύεται μετά τη συγκομιδή.
Αποφεύγουμε να λιπαίνουμε την κερασιά μετά την άνθηση, γιατί μπορεί να οψιμίσουμε την παραγωγή και να την κάνουμε ευαίσθητη στις μεταχειρίσεις. Ωστόσο, σε χρονιές με υπερβολική καρποφορία μπορεί να γίνει λίπανση μετά την πτώση του κάλυκα, με νιτρικό ασβέστιο ή νιτρικό κάλιο ή σύνθετο κρυσταλλικό ή κοκκώδες λίπασμα, πάντα με συνοδεία άρδευσης ή με υδρολίπανση.
Σε αντίθεση με τα περισσότερα οπωροφόρα, η κερασιά απαιτεί περισσότερο άζωτο από κάλιο. Αυτό ανατρέπει τη συνήθη λογική «λίγο άζωτο, πολύ κάλιο» που ισχύει π.χ. στη βερικοκιά.
Το στοιχείο αυτό τεκμηριώνεται και από πρόσφατη ελληνική έρευνα. Μελέτη σε κερασεώνες με τα υποκείμενα MxM 14 και CAB-6P — τα ίδια που κυριαρχούν και στα δικά μας κτήματα — υπολόγισε τις ετήσιες απομακρύνσεις θρεπτικών σε 85,6 κιλά αζώτου, 42,7 κιλά καλίου, 8,94 κιλά φωσφόρου και 12,0 κιλά μαγνησίου ανά εκτάριο. Ανάγοντας το κάλιο σε οξείδιο (K₂O), η σχέση αζώτου προς κάλιο βγαίνει περίπου 1,6 προς 1 — δηλαδή γύρω στο 60% περισσότερο άζωτο από κάλιο, τιμή που συμφωνεί και με τον πίνακα απομακρύνσεων παραπάνω (8 κιλά Ν προς 5 κιλά K₂O ανά τόνο καρπού). Δείτε τη μελέτη.
Ταυτόχρονα, το κάλιο είναι ανταγωνιστής του ασβεστίου. Επομένως πρέπει να αποφεύγεται η από εδάφους εφαρμογή καλίου τις πρώτες δύο εβδομάδες από την άνθιση, ακριβώς την περίοδο που ο καρπός χρειάζεται ασβέστιο για να χτίσει γερά κυτταρικά τοιχώματα.
Η απόφαση του τρόπου και της ποσότητας της λίπανσης πρέπει να γίνεται πάντα σε συνεννόηση με τον γεωπόνο. Λάθος λίπανση μπορεί να επιφέρει αντίστροφα αποτελέσματα. Πάντα, η λίπανση γίνεται με γνώμονα την προστασία του περιβάλλοντος και την αειφορία του αγροκτήματος. Η λίπανση πρέπει να βασίζεται κανονικά μόνο σε φυλλοδιαγνωστική ανάλυση.
Τα νεαρά δένδρα και η νεανικότητα
Στα νεαρά δένδρα αποφεύγεται η υπερλίπανση, καθώς έτσι καθυστερεί η είσοδος στην καρποφορία. Ως γενικό κανόνα δεχόμαστε την εφαρμογή 70 γρ. αζώτου το πρώτο έτος, διπλασιαζόμενη κάθε επόμενο: 1ο έτος 70 γρ., 2ο έτος 140 γρ., 3ο έτος 280 γρ. κ.ο.κ. Αν έχει προηγηθεί εδαφολογική ανάλυση, τότε ο τύπος αποφασίζεται σύμφωνα με αυτήν. Ειδάλλως, ένα σύνθετο λίπασμα με περισσότερο άζωτο είναι μία καλή επιλογή (20-10-10, 20-5-10 κ.ά.).
Ωστόσο, σε πυκνές φυτείες πολλές φορές είναι απαραίτητη η μείωση της βλαστικότητας του δένδρου. Κάτι τέτοιο μπορεί να επιτευχθεί με μηδενισμό της αζωτούχου λίπανσης, αλλά και με εφαρμογή θειικού καλίου στη ρίζα, με σκοπό τη διαταραχή της ισορροπίας αζώτου–καλίου στη ριζόσφαιρα. Στο εξωτερικό είναι συνήθης τακτική η εφαρμογή prohexadione-calcium στο τέλος της άνθισης για σταμάτημα της ανάπτυξης, ή η εφαρμογή paclobutrazol στο έδαφος, 1–2 γρ. στη ρίζα, για τον ίδιο σκοπό. Ωστόσο, αυτές δεν είναι εγκεκριμένες εφαρμογές στην Ελλάδα και γίνονται με ευθύνη των παραγωγών.
Έχω παρατηρήσει επανειλημμένως ότι αρκετοί αγρότες προσπαθούν να μεγαλώσουν νεαρά δένδρα κερασιάς βιαίως, λιπαίνοντας υπερβολικά. Δυστυχώς, αυτά τα δένδρα θα μεγαλώσουν γρήγορα και θα αργήσουν πολύ να μπουν σε παραγωγή, 6 έως 8 χρόνια.
Ειδικά κατά τον 3ο και 4ο χρόνο, οι λιπάνσεις πρέπει να είναι σχεδόν μηδενικές, εκτός αν το έδαφος είναι τελείως άγονο. Αυτό συμβαίνει κυρίως στα υποκείμενα MAXMA 14 και CAB 6P.
Οι ποικιλίες που είναι στα υποκείμενα αυτά πρέπει να έχουν, εκτός από τις κατάλληλες αποστάσεις φύτευσης, και την ευχέρεια να εξέλθουν γρήγορα από τη φάση νεανικότητας στην οποία βρίσκονται τα πρώτα χρόνια.
| Σύστημα διαμόρφωσης | Αποστάσεις φύτευσης |
|---|---|
| Ελεύθερο κύπελλο | 5 × 5 μ. |
| Παλμέτα φυτοφράχτης | 3,5 × 5 μ. |
| Κυπαρισσάκι | 3 × 5 μ. |
Βέβαια υπάρχουν και ελάχιστες εξαιρέσεις, όπως η ποικιλία Τσολακέικο, η οποία εισέρχεται πολύ γρήγορα σε παραγωγή. Αντιθέτως, οι ποικιλίες Grace Star, Sabrina, Samba, Crystalina, Rocket κ.ά. μπορεί να χρειαστούν έως 8 χρόνια για να μπουν σε παραγωγή, ειδικά αν λιπαίνονται υπερβολικά σε νεαρή ηλικία.
Πίνακας 2. Προτεινόμενες λιπάνσεις της κερασιάς
Ο πίνακας είναι ενδεικτικός και οι λιπάνσεις μπορούν να μεταβάλλονται ανάλογα με τις ιδιαίτερες απαιτήσεις του κάθε αγροκτήματος (φυλλοδιαγνωστική ανάλυση), σύμφωνα με τη γνώμη ειδικού γεωπόνου.
Α. Αυτογόνιμες ποικιλίες σε ημινάνα υποκείμενα, και μη αυτογόνιμες με υψηλά ποσοστά καρπόδεσης
Οι αυτογόνιμες ποικιλίες, όταν φυτεύονται σε ημινάνα υποκείμενα όπως το Maxma 14 και το Gisela 6, συχνά υποφέρουν από υπερκαρποφορία και μικρό μέγεθος καρπού. Αυτό οφείλεται στην υπολίπανση και στην κακή ισορροπία βλάστησης, φυλλώματος και ποσότητας καρπού. Απαιτούν αυστηρό κλάδεμα και διατήρηση μιας ικανής ποσότητας ετήσιας βλάστησης, για παραγωγή υδατανθράκων και θρέψη της παραγωγής. Το ίδιο ισχύει και για κάποιες μη αυτογόνιμες ποικιλίες που έχουν όμως την τάση να υπερκαρποφορούν, όπως οι Georgia, Summit κ.ά.
Πρόταση 1
Βασική λίπανση αργά τον Φεβρουάριο ή τον Μάρτιο με ένα σύνθετο λίπασμα τύπου 2-1-2, περίπου 1 κιλό λιπάσματος ανά 30 κιλά αναμενόμενου καρπού.
Επιπροσθέτως, μόνο αν υπάρχει υπόνοια για υπερβολική καρπόδεση, συστήνεται αραίωμα καρποφόρων βλαστών με κλάδεμα και προσθήκη 500 γρ. νιτρικού ασβεστίου ή νιτρικού καλίου (αν υπάρχει αρκετό ασβέστιο στο έδαφος), σε δύο ισόποσες δόσεις πριν την άνθηση ή μετά από αυτή. Η υπερβολική λίπανση ενδέχεται να προκαλέσει οψίμιση στην παραγωγή. Εφαρμογή χουμικών και φουλβικών οξέων στο έδαφος ανά 10–15 ημέρες βελτιώνει την παροχή των στοιχείων προς το φυτό.
Πρόταση 2
Εφαρμογή κάθε 2–3 χρόνια, τους μήνες Δεκέμβριο και Ιανουάριο, φωσφόρου, καλίου και μαγνησίου. Για παράδειγμα, 30 κιλά/στρέμμα 0-46-0 σε συνδυασμό με 90 κιλά/στρέμμα θειικό καλιομαγνήσιο 0-0-30 (αλκαλικά εδάφη). Η εφαρμογή του αζώτου θα γίνεται σε ετήσια βάση, με τη μορφή νιτροθειικής αμμωνίας (40 κιλά/στρέμμα) στα αλκαλικά εδάφη τα πλούσια σε ανθρακικό ασβέστιο, ή νιτρικού ασβεστίου με βόριο (50 κιλά/στρέμμα) σε εδάφη φτωχά σε ασβέστιο. Το άζωτο μπορεί να εφαρμόζεται σε δύο δόσεις, μισό πριν την άνθιση και μισό μετά τη συγκομιδή.
* Σε εδάφη με υψηλό pH και έλλειψη σε ιχνοστοιχεία θα πρέπει να εφαρμόζονται, αναλόγως με τις διαπιστωμένες ελλείψεις, θειικός σίδηρος, βόρακας και θειικός ψευδάργυρος κάθε 2–3 χρόνια. Μπορεί να γίνει και διαφυλλική λίπανση με χηλικές ενώσεις των παραπάνω στοιχείων.
Β. Λαίμαργες ποικιλίες με χαμηλή καρπόδεση ή έντονη καρπόπτωση
Υπάρχουν κάποιες ποικιλίες που δεν καρποδένουν ικανοποιητικά, ειδικά σε πεδινά αγροκτήματα, ενώ ταυτόχρονα εμφανίζουν ιδιαίτερη λαιμαργία. Εδώ απαιτείται πολύ μετριοπαθής λίπανση, ιδιαίτερα τα πρώτα χρόνια και μέχρι να εισέλθουμε σε πλήρη καρποφορία. Οι υπερβολικές λιπάνσεις, και κυρίως οι αζωτούχες, θα αποτρέψουν τα φυτά από τη δημιουργία ανθοφόρων οφθαλμών, ενώ θα εντείνουν την ασταμάτητη βλάστηση λαίμαργων και ισχυρών βλαστών.
Πρόταση 3
Σε αυτά τα αγροκτήματα προτείνεται συντηρητική λίπανση κάθε χειμώνα, με 500–800 γρ. ανά δένδρο, με ένα σύνθετο λίπασμα με μικρό ποσοστό σε άζωτο, τύπου 1-1-2 ή 1-1-3. Η υπερλίπανση μπορεί να εντείνει το πρόβλημα της ακαρπίας. Ωστόσο, κατά την ανθοφορία συστήνονται ψεκασμοί αμινοξέων ή σκευασμάτων με υψηλή περιεκτικότητα σε φώσφορο και βόριο, και προσθήκη μελισσών, για να αυξηθούν τα ποσοστά καρπόδεσης.
Στην περίπτωση που μετά την επικονίαση υπάρξει υπερβολική καρπόδεση, τότε προτείνεται άμεσα η λίπανση με επιφανειακά λιπάσματα και διαφυλλικά σκευάσματα, προκειμένου να επιτευχθεί ικανοποιητική ποιότητα.
Γ. Κερασώνες σε εύρωστα και λαίμαργα υποκείμενα (CAB 6P, MAXMA 60)
Αφορά ποικιλίες αυτογόνιμες ή μη αυτογόνιμες με υψηλά ποσοστά καρπόδεσης. Στα εύρωστα και λαίμαργα υποκείμενα προτείνεται μία εφάπαξ λίπανση κάθε χειμώνα. Τα υποκείμενα αυτά συνήθως επιτυγχάνουν εύκολα υψηλές παραγωγές και πολύ ικανοποιητικό μέγεθος καρπού.
Πρόταση 4
Προτείνεται ετησίως μία εφάπαξ εφαρμογή σύνθετου λιπάσματος, αναλόγως και με τις ανάγκες του αγροκτήματος. Πρέπει πάντα να υπάρχει μία ισορροπία μεταξύ βλάστησης και καρποφορίας — ενδεικτικά 1 κιλό 15-5-20+ΤΕ, ή 1 κιλό 12-12-17, ή 1 κιλό 11-15-15 κ.ά. για κάθε 30 κιλά καρπού που υπολογίζουμε να πάρουμε. Ειδάλλως, πρέπει να γίνει μία εφαρμογή μετά την άνθιση, και εφόσον υπάρχει καλή καρπόδεση, με σύνθετα λιπάσματα που έχουν ως πρώτη ύλη και το νιτρικό κάλιο.
Δ. Κερασώνες σε νάνα υποκείμενα
Στα νάνα υποκείμενα απαιτείται μία εντελώς διαφορετική προσέγγιση στη λίπανση. Τα υποκείμενα αυτά έχουν αρκετά συμπτυγμένο και επιφανειακό ριζικό σύστημα. Απαιτούν συχνές λιπάνσεις σε μικρές δόσεις, και προτιμότερο είναι αυτές να γίνονται με υδρολίπανση.
Πρόταση 5
Σε υποκείμενα όπως το Gisela 5, εκτός του ότι απαιτείται εξαιρετικά πυκνός αριθμός αρδεύσεων, απαιτείται και τακτική λίπανση σε μικρές ποσότητες. Έτσι προτείνεται στο τέλος του χειμώνα αρχικά μία λίπανση με σύνθετο λίπασμα πλούσιο σε άζωτο και ιχνοστοιχεία, όπως για παράδειγμα το 20-5-10, σε μικρή όμως δόση, 250–400 γρ. ανά φυτό.
Πριν την άνθηση απαιτείται κρυσταλλικό λίπασμα τύπου 20-20-20 ή 10-30-5 σε μορφή υδρολίπανσης, περίπου 70–100 γρ. ανά φυτό, μαζί με αμινοξέα ή χουμικά οξέα. Μετά την καρπόδεση, και εφόσον αυτή είναι ικανοποιητική, απαιτείται λίπανση κάθε 10–12 ημέρες μαζί με την άρδευση, σε δόσεις 50–80 γρ. ανά φυτό, νιτρικού ασβεστίου και νιτρικού καλίου εναλλάξ, πάντα σε συνδυασμό με αμινοξέα ή χουμικά οξέα. Μετά τη συγκομιδή απαιτούνται 3 λιπάνσεις με άζωτο, κυρίως για τη σωστή προετοιμασία των φυτών για την επόμενη χρονιά.
Μετά τη συγκομιδή απαιτείται λίπανση με άζωτο και ιχνοστοιχεία, κυρίως βορίου και ψευδαργύρου. Μόνο έτσι θα κατοχυρωθεί η σωστή αποθησαύριση των απαραίτητων υδατανθράκων για την επόμενη σεζόν. Η ποσότητα εξαρτάται από τον τύπο του αζώτου, την ποικιλία, το υποκείμενο και τις ελλείψεις που έχουν παρατηρηθεί.
Πρακτικός κανόνας: με ουρία (46-0-0), περίπου 7 γραμμάρια ανά κιλό συγκομισθέντος προϊόντος. Δηλαδή, αν από τα δένδρα μας πήραμε κατά μέσο όρο 50 κιλά κεράσια, τότε λιπαίνουμε με 350 γρ. ουρίας. Αντίστοιχα, με νιτρική αμμωνία η δόση είναι 10 γρ. ανά κιλό καρπού, και με νιτροθειική αμμωνία 13 γρ.
Η εφαρμογή των ιχνοστοιχείων θα γίνει με σκευάσματα βορίου και ψευδαργύρου.
Ο φώσφορος, το στοιχείο-κλειδί
Το στοιχείο-κλειδί για τη σωστή εκκίνηση της παραγωγικής χρονιάς σε έναν κερασώνα είναι ο φώσφορος. Δυστυχώς, ο φώσφορος της βασικής λίπανσης δεσμεύεται ισχυρά στην επιφάνεια του εδάφους, με αποτέλεσμα να μην είναι διαθέσιμος στα φυτά. Ειδικά αν εφαρμοστεί νωρίς, το μόνο που πετυχαίνουμε είναι να τον αφήσουμε παρακαταθήκη στο χωράφι μας, χωρίς να δούμε όφελος στην καλλιέργεια.
Επιπροσθέτως, οι χαμηλές θερμοκρασίες του εδάφους την περίοδο της άνθησης και της εκκίνησης της βλάστησης δεν επιτρέπουν την απελευθέρωση φωσφόρου από τα ορυκτά στο εδαφικό διάλυμα, άρα δεν είναι διαθέσιμος στα φυτά.
Επειδή η εφαρμογή του λιπάσματος με ενσωμάτωση στα 20–30 εκ. θα καταστρέψει τις επιφανειακές ρίζες, η λύση που προτείνεται είναι μία από τις δύο:
- Εφαρμογή έξτρα φωσφορικού μονοαμμωνίου με το σύστημα άρδευσης, στην εκκίνηση της βλάστησης, 100 γρ. ανά ρίζα.
- Δύο διαφυλλικές εφαρμογές φωσφόρου — προσοχή, όχι φωσφονικών ιόντων — 10 ημέρες μετά την εμφάνιση των φύλλων.
Πηγές
- Απομακρύνσεις θρεπτικών στοιχείων ανά τόνο προϊόντος: Αγρότυπος.
- Assessing Nutrient Losses and Recycling in Sweet Cherry Orchards: A Yield-Based Approach. Agriculture 15(12):1312 (2025) — ελληνική μελέτη σε κερασεώνες με υποκείμενα MxM 14 και CAB-6P· τεκμηριώνει την υψηλότερη απαίτηση σε άζωτο έναντι καλίου και δίνει μοντέλα πρόβλεψης απομακρύνσεων με βάση την απόδοση.
- Nutrient Management in Sweet Cherries — Washington State University Tree Fruit.
- Effects of Nitrogen and Potassium Fertilization on Nutrient Content and Quality Attributes of Sweet Cherry Fruits. Notulae Botanicae Horti Agrobotanici.
- Foliar Application of Calcium and Growth Regulators Modulate Sweet Cherry (Prunus avium L.) Tree Performance. Plants 9(4):410 (2020) — επίδραση ασβεστίου, γιββερελλικού και γλυκίνης-βεταΐνης στην ποικιλία Skeena.
- Towards precision spray applications to prevent rain-induced sweet cherry cracking: understanding calcium washout due to rain and fruit cracking susceptibility. Scientia Horticulturae — γιατί οι ψεκασμοί ασβεστίου δεν αποδίδουν πάντα.
- Effect of gibberellic acid on fruit cracking and quality of Bing and Sam sweet cherries. Canadian Journal of Plant Science.
- Fall Nutrient Sprays in Tree Fruit — Washington State University Tree Fruit: μετασυλλεκτική διαφυλλική θρέψη.
- Postbloom nutrient applications — WSU Crop Protection Guide: απαίτηση για ουρία χαμηλής περιεκτικότητας σε βιουρέτη (κάτω από 0,25%).
Σχετικά άρθρα
Ώρες ψύχους: τα τρία μοντέλα, με έναν υπολογιστή για το καθένα
Ώρες, μονάδες Utah ή μερίδες Dynamic — τι μετράει το καθένα, ποιο ταιριάζει σε ποιο κλίμα και ποια χρονιά, και τρεις υπολογιστές μέσα στη σελίδα, ένας για κάθε μοντέλο, που δουλεύουν χωρίς να φύγουν τα δεδομένα από τον υπολογιστή.
Το σπάσιμο του ληθάργου στην κερασιά και οι ώρες ψύχους
Ώρες, μονάδες ή μερίδες ψύχους — τρία διαφορετικά μεγέθη που δεν συγκρίνονται. Πόσο ψύχος θέλει κάθε ποικιλία, τι δείχνουν τα πειράματα με τα σκευάσματα διακοπής ληθάργου, ο κανόνας του 70%, και τι επιτρέπεται σήμερα στην ελληνική κερασιά.
Θειασβέστιο: εφαρμογές, δόσεις, φυτοτοξικότητα και τοξικότητα
Η χημεία, ο τρόπος δράσης και οι οκτώ εγκεκριμένες χρήσεις στην Ελλάδα με τις επίσημες δόσεις. Πού είναι τα όρια φυτοτοξικότητας, τι δείχνουν οι εργασίες για τα ωφέλιμα, και γιατί η επαφή με οξέα είναι ο σοβαρότερος κίνδυνος.